فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهlog حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه
git log فقط فهرست نیست. موتور جستجوی تاریخ است: با --since و --until بازه زمانی، با --author نویسنده، با --grep متن پیام و با -S رشتهای که در کد اضافه یا حذف شده را میجویید (pickaxe). پرچمهای نمایش هم کار را انسانی میکنند: -p دیف کامل هر commit، --stat فهرست فایلهای تغییرکرده و --follow تغییرات یک فایل حتی از قبل تغییر نامش را دنبال میکند. وقتی «کجا خراب شد؟» یا «این تابع کی آمد؟» را میپرسید، جواب همین فیلترهاست.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
فیلتر زمان و نویسنده
git log --since="2 weeks ago" دو هفته اخیر؛ git log --since="2026-01-01" --until="2026-03-01" بازه مشخص؛ git log --author="علی" فقط کارهای او — ترکیب هر تعداد فیلتر مجاز است و AND منطقی دارند.
-
۲
جستجوی پیام
git log --grep="موبایل" پیامهای حاوی کلمه؛ با --oneline سریع میشود؛ -i بیتوجه به بزرگیحروف. برای دیدن شماره issue در پیامها: git log --grep="#12" — الگوی پرکاربرد در جلسات ردگیری باگ.
-
۳
pickaxe با -S
git log -S"csrf_token" همه commitهایی که تعداد وقوع این رشته در کد را تغییر دادهاند — یعنی دقیقاً جایی که «csrf_token» آمد یا رفت؛ عالی برای پیدا کردن منشا یک متغیر یا API — نسخه regex هم دارد: -G.
-
۴
دیف با هر commit
-p هر commit را با دیف کامل میدهد (شلوغ است؛ با -1 ترکیب کنید: git log -p -1); --stat خلاصه تعداد خطوط هر فایل؛ و برای یک فایل خاص: git log --follow -p src/app.php — تاریخچه کامل فایل با دنبال کردن تغییر نام.
نکات مهم
- ◆ -S رشتهای را میجوید که «آمد یا رفت» — بهترین ابزار ریشهیابی.
- ◆ git log --follow تغییر نام فایل را هم دنبال میکند.
- ◆ با --since="2 weeks ago" خلاصه هفته را بگیرید.
کد یا مسیر نمونه
# دو هفته اخیر با خلاصه فایلها
git log --oneline --stat --since="2 weeks ago"
# کارهای یک همتیمی
git log --oneline --author="زهرا"
# جستجوی پیام
git log --oneline --grep="پرداخت" -i
# این تابع از کجا آمد؟ (pickaxe)
git log --oneline -S"calcOrderTotal"
# تاریخچه کامل یک فایل حتی با تغییر نام
git log --follow --oneline -- src/app.php
# دیف کامل آخرین commit
git log -p -1
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!