فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهگیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت
هوک اسکریپتی است که گیت خودش در لحظههای مشخص اجرا میکند: pre-commit قبل از ساختن commit (اگر کد غیرصفر برگرداند، commit لغو میشود)، commit-msg برای چک پیام و pre-push قبل از ارسال به ریموت — ابزار اعمال خودکار کیفیت بدون ناظر انسانی. اسکریپتها در .git/hooks هستند ولی پیشفرض همه نمونهاند. برای اشتراک با تیم، پوشه hooks خودتان را در مخزن بگذارید و با core.hooksPath معرفی کنید. در پروژههای JS، husky همین را بستهبندی میکند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
pre-commit
اسکریپت .git/hooks/pre-commit اجرایی (chmod +x) — معمولاً lint و تست سریع روی فایلهای استیجشده: php -l برای سینتکس، phpcs برای استاندارد؛ خروج غیر صفر یعنی «نه!» و commit نمیسازد؛ پرش اضطراری با git commit --no-verify (کم استفاده کنید!).
-
۲
commit-msg
هوک commit-msg فایل پیام را آرگومان میگیرد و میتواند قالب را چک کند: طول عنوان، پیشوند fix:/feat: و غیره — پیام غیراستاندارد را همان لحظه رد میکند؛ با Conventional Commits تیم، این هوک استاندارد را اجرا میکند نه حافظه اعضا.
-
۳
اشتراک هوک در تیم
.git/hooks در مخزن نمیآید؛ راه استاندارد: پوشه hooks/ در مخزن و git config core.hooksPath hooks — بعد از هر clone یک دستور تنظیم لازم است یا اسکریپت setup؛ ابزارهای manager مثل pre-commit (پایتون) و husky (JS) همین را خودکار میکنند.
-
۴
هوکهای سمت سرور
روی سرور گیت (مثل خود-میزبان) post-receive بعد از دریافت push اجرا میشود — استقرار خودکار کلاسیک: بعد از push به مخزن سرور، کد به پوشه سایت کپی و کش خالی میشود؛ گیتهاب معادل این را با Actions و Webhooks میدهد.
نکات مهم
- ◆ خروج غیر صفر در pre-commit جلوی commit را میگیرد.
- ◆ .git/hooks به مخزن نمیآید؛ core.hooksPath برای اشتراک تیمی.
- ◆ --no-verify برای اضطرار است؛ عادت نشود.
کد یا مسیر نمونه
# ساخت هوک pre-commit
cat > .git/hooks/pre-commit <<'EOF'
#!/bin/sh
# چک سینتکس فایلهای PHP استیجشده
for f in $(git diff --cached --name-only --diff-filter=ACM | grep '\.php$'); do
php -l "$f" || exit 1
done
exit 0
EOF
chmod +x .git/hooks/pre-commit
git commit -m "test: هوک فعال" # php -l اجرا میشود
# اشتراک با تیم
mkdir hooks && mv .git/hooks/pre-commit hooks/
git config core.hooksPath hooks
git add hooks/pre-commit && git commit -m "chore: هوک pre-commit تیمی"
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!