فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهنگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی
مخزن زنده مثل اتاق است: گاهی مرتبسازی میخواهد — گیت خودش با garbage collection بخشی را میکند ولی برای مخازن قدیمی و بزرگ، کارهای دستی فایده واقعی دارند. ابزارهای اصلی: دیدن حجم با count-objects، فشردهسازی با gc، پاکسازی مرجع شاخههای مرده با fetch --prune و یافتن آبجکتهای یتیم با fsck. کنارش، عادتهای پیشگیری هم هستند: نه فایل بزرگ در تاریخچه (LFS!)، نه هزار شاخه بیصاحب و کلونهای سطحی برای CI که تاریخچه کامل نمیخواهد.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اندازه و فشردهسازی
git count-objects -vH حجم و تعداد آبجکتها؛ git gc --aggressive فشردهسازی عمیق (بعد از پروژههای پرهکار یا حذف فایلهای بزرگ از تاریخچه) — گیت معمولاً خودش gc میکند؛ دستیاش برای مخزن ناسالم است نه روتین.
-
۲
prune و fsck
git fetch --prune مرجع شاخههای حذفشده ریموت را پاک میکند؛ git fsck --lost-found سلامت آبجکتها و یافتن commitهای بیپدر (برای نجات reflog)؛ و git remote prune origin همان prune با محدوده یک ریموت — هر چند هفته، یک نگاه سلامت.
-
۳
کلون سطحی و فیلتر
برای CI و کانتینرها: git clone --depth 1 فقط آخرین snapshot — چند ثانیه بهجای چند دقیقه؛ --filter=blob:none (partial clone) تاریخچه کامل میآورد ولی محتوای فایلها هنگام نیاز دانلود میشود — هر دو برای مخازن بزرگ تفاوت زمین تا آسمان دارند.
-
۴
بهداشت مخزن
شاخههای ادغامشده را حذف کنید (git branch -d)؛ فایلهای حجیم تازه از همان اول LFS؛ بهجای کش کردن بیلد در مخزن، artifact بگیرید؛ و هر چند ماه، count-objects را ببینید — رشد غیرعادی معمولاً یعنی یک فایل دودویی راه یافته.
نکات مهم
- ◆ count-objects -vH عدد واقعی حجم مخزن را میدهد.
- ◆ fetch --prune و branch -d نگهدارنده بهداشت روزانهاند.
- ◆ برای CI، کلون سطحی یا partial clone زمان را چند برابر میکاهد.
کد یا مسیر نمونه
# سلامتسنجی
git count-objects -vH
git fsck --lost-found
# فشردهسازی عمیق بعد از حذف فایلهای بزرگ
git gc --aggressive --prune=now
# بهداشت شاخهها
git fetch --prune
git branch --merged main # کدامها تمام شدند؟
git branch -d old-feature
# کلون سبک برای CI
git clone --depth 1 git@github.com:team/shop.git
git clone --filter=blob:none git@github.com:large/monorepo.git
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!