فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهچیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحه
این درس مرجع مرور است: دستورهای کلیدی دوره دستهبندیشده با یک توضیح کوتاه — از راهاندازی تا نجات. برای بهخاطرسپاری، بهتر است هر بخش را بعد از خواندن درس اصلی در ترمینال تایپ کنید تا عضله یاد بگیرد. این صفحه را برای جستجوی سریع نگه دارید — وقتی وسط کار یادتان رفت «کدام undo بود؟»، همینجا جواب است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
راهاندازی و شروع
git config --global user.name/email هویت؛ git init مخزن؛ git clone URL آوردن پروژه؛ git status -sb وضعیت؛ git log --oneline --graph --all تاریخچه؛ و git help دستور مستندات همان دستور — help همیشه آنلاینتر از حافظه است.
-
۲
کار روزمره
git add -p استیج قطعهای؛ git commit -m پیام؛ git commit --amend اصلاح آخرین commit؛ git switch -c شاخه جدید؛ git merge و git rebase ادغامها؛ git push و git pull --rebase تبادل با ریموت — این هشت دستور، پیکان روزانه هر توسعهدهنده است.
-
۳
بازرسی و تاریخچه
git diff main...feature مقایسه؛ git show commit بازدید؛ git blame -L کاودن خط؛ git log -S جستجوی کد؛ git stash push -m کنار گذاشتن؛ git tag -a نسخه — اینها ابزار «چه اتفاقی افتاده؟» هستند.
-
۴
نجات
git restore file دور ریختن تغییر محلی؛ git restore --staged خارج از استیج؛ git revert بازگشت امن مشترک؛ git reset --soft HEAD~1 باز کردن آخرین commit؛ git reflog ژورنال نجات و git bisect شکار commit مقصر — این بخش را با کاغذ بچسبانید؛ در استرس نجات، مرورگر باز کردن راهحل سخت است.
نکات مهم
- ◆ چیتشیت مرجع است؛ یادگیری واقعی در ترمینال اتفاق میافتد.
- ◆ git help <command> مستندات رسمی همان دستور است.
- ◆ بخش «نجات» را حفظ کنید؛ روزی به آن نیاز میآید.
کد یا مسیر نمونه
# --- راهاندازی ---
git config --global user.name "نام"
git config --global user.email "mail"
git init # مخزن تازه
git clone URL # آوردن پروژه
# --- روزمره ---
git status -sb
git add -p # استیج قطعهای
git commit -m "feat: توضیح"
git commit --amend # اصلاح آخرین commit
git switch -c feat/x # شاخه جدید
git merge feat/x # ادغام
git push / git pull --rebase
# --- بازرسی ---
git diff main...feature
git show abc123
git blame -L 10,20 file.php
git log -S"متن" --oneline
# --- نجات ---
git restore file.php
git restore --staged file.php
git revert abc123
git reset --soft HEAD~1
git reflog # ژورنال نجات
git bisect start / good / bad / reset
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!