فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهکلیدهای SSH برای گیتهاب
احراز هویت با رمز در push امروز دیگر استفاده نمیشود. دو راه استاندارد دارید: Personal Access Token برای HTTPS و کلیدهای SSH که یکبار ساخته و به گیتهاب معرفی میشوند و برای همیشه بدون رمز کار میکنند. ssh-keygen یک جفت کلید میسازد: کلید خصوصی روی دستگاه شما میماند (هرگز جایی نمیفرستید) و کلید عمومی در گیتهاب Settings → SSH and GPG keys ثبت میشود. تست اتصال با ssh -T git@github.com و تبدیل ریموت https به git@ با set-url.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساخت کلید
ssh-keygen -t ed25519 -C "ali@example.com" — الگوریتم مدرن ed25519 با کامنت ایمیل؛ فایل خصوصی id_ed25519 و عمومی id_ed25519.pub ساخته میشوند؛ passphrase بگذارید و با ssh-agent یکبار در هر سشن وارد کنید تا هربار پرسیده نشود.
-
۲
معرفی به گیتهاب
محتوای کلید عمومی را کپی کنید (cat ~/.ssh/id_ed25519.pub یا clip در ویندوز) و در گیتهاب: Settings → SSH and GPG keys → New SSH key بچسبانید — کلید عمومی انتشارپذیر است؛ کلید خصوصی هرگز؛ همان کلید میتواند برای چند سرویس و چند دستگاه تکرار شود یا هر دستگاه کلید خودش داشته باشد.
-
۳
تست و تبدیل ریموت
ssh -T git@github.com پیام Hi username! You've successfully authenticated میدهد؛ برای مخزن موجود: git remote set-url origin git@github.com:user/repo.git — آدرس SSH با git@ شروع میشود نه https؛ از این به بعد push و pull بدون رمز کار میکنند.
-
۴
کلید deploy برای سرور
برای سرورهایی که فقط pull میکنند (استقرار خودکار)، Deploy Key اختصاصی همان مخزن بسازید با دسترسی فقطخواندن — حتی اگر کلید سرور لو برود، فقط این مخزن را میبیند و نمیتواند push بزند.
نکات مهم
- ◆ کلید خصوصی هیچوقت جایی نمیرود؛ فقط .pub به گیتهاب میرود.
- ◆ passphrase بگذارید و با ssh-agent راحت کنید — امنیت و راحتی با هم.
- ◆ سرورها از Deploy Key فقطخواندن استفاده کنند.
کد یا مسیر نمونه
# ساخت جفت کلید
ssh-keygen -t ed25519 -C "ali@example.com"
# Enter برای مسیر پیشفرض؛ passphrase دلخواه
# معرفی کلید عمومی (خروجی را در گیتهاب بچسبانید)
cat ~/.ssh/id_ed25519.pub
# تست اتصال
ssh -T git@github.com
# Hi ali! You've successfully authenticated...
# تبدیل ریموت موجود به SSH
git remote -v
git remote set-url origin git@github.com:ali/radikal-shop.git
git remote -v # حالا git@...
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!