فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهrebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR
شاخهای با ۱۲ commit پراکنده («wip»، «typo»، «دیگه یادم رفت») برای بازبینی کابوس است. rebase تعاملی آن را تمیز میکند: git rebase -i HEAD~6 فهرست شش commit آخر را در ادیتور باز میکند و شما نقش هر خط را عوض میدهید: pick همان، reword تغییر پیام، squash ادغام با commit قبلی و ترکیب پیامها، fixup ادغام و دور ریختن پیام، drop حذف کامل — حتی جابهجایی ترتیب خطوط، ترتیب commitها را عوض میکند. این هم بازنویسی تاریخچه است: فقط قبل از push یا روی شاخه شخصی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
شروع
git rebase -i HEAD~6 شش commit آخر را میآورد (از کهن به نوک)؛ ادیتور فهرست را با کلمه کلیدی pick در هر خط باز میکند — ترتیب خطوط همان ترتیب اعمال است؛ تغییر نقشها و ذخیره، اجرای خودکار را میآورد.
-
۲
نقشها
pick اعمال بدون تغییر؛ reword پیام را میپرسد (کد همان)؛ squash پیامها را ترکیب میکند و ادیتور پیام نهایی را باز میکند؛ fixup مثل squash ولی پیام قبلی بدون پرسش میماند؛ drop آن commit را کلاً حذف میکند.
-
۳
الگوی پاکسازی قبل از PR
commitهای fixup را با squash/fixup روی commit اصلی ببرید، wipها را drop کنید و پیام اصلی را reword کنید — نتیجه ۳ تا ۵ commit منطقی با پیامهای معنادار؛ مرورکننده PR هر commit را جدا میبیند، پس کیفیت commitها = کیفیت بازبینی.
-
۴
راههای نجات
وسط کار اشتباه شد؟ git rebase --abort به حالت قبل از شروع برمیگرداند؛ بعد از پایان پشیمان شدید؟ نتیجه قبلی در reflog هست — rebaseهای تمامشده هم در reflog ثبتاند؛ همین چند کلید، جسارت پاکسازی را میدهد.
نکات مهم
- ◆ rebase -i فهرست commitها را بهشکل خطوط pick/reword/squash باز میکند.
- ◆ fixup برای چسباندن ریزهکاری به commit اصلی بدون تغییر پیام.
- ◆ همیشه --abort ممکن است؛ نتیجهها در reflog هم پیدا میشوند.
کد یا مسیر نمونه
git rebase -i HEAD~6
# ادیتور باز میشود؛ فایل todo:
# pick abc1234 feat: فرم ثبتنام
# pick def5678 wip
# pick hij9012 fix: typo در فرم
# pick klm2345 fix: اعتبارسنجی موبایل
#
# به این شکل عوض کنید:
# pick abc1234 feat: فرم ثبتنام
# fixup def5678 wip
# fixup hij9012 fix: typo در فرم
# reword klm2345 fix: اعتبارسنجی شماره موبایل
# (ذخیره و بستن → گیت اجرا میکند؛ reword پیام را میپرسد)
git log --oneline -4 # چهار commit تمیز
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!