فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق
استیج فقط یک مرحله انتظار نیست. ابزار ساخت commitهای تمیز است: میتوانید از یک فایل شلوغ فقط بعضی بخشها را در commit ببرید و بقیه را برای commit جدا نگه دارید. git add -p هر تغییر را به hunk (قطعه) میشکند و برای هر قطعه میپرسد: y بله، n نه، s تقسیم قطعه به ریزتر، q خروج. الگوی حرفهای: قبل از هر commit، git diff --staged را مرور کنید — این مرور ۳۰ ثانیهای، نصف commitهای اشتباه را میگیرد.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چرا استیج؟
استیج همان «صحنه» است: چیزهایی که روی صحنه هستند در عکس commit بعدی میآیند؛ تغییرهای پشت صحنه نه. این به شما اجازه میدهد از یک جلسه کاری شلوغ، چند commit منطقی و جدا بسازید — بهجای یک commit هیولا.
-
۲
add -p قطعهبهقطعه
git add -p file.php هر بخش تغییر را جدا نمایش میدهد: y استیج این قطعه، n نه، s تقسیم به قطعههای کوچکتر، e ویرایش دستی قطعه. برای جداسازی کار باگفیکس از ریفکتور در یک فایل واحد دقیقاً همین لازم است.
-
۳
بیرون کشیدن از استیج
git restore --staged file.php نسخه استیجشده را برمیگرداند به ناحیه کاری (شکل مدرن git reset HEAD file.php) — تغییرات دیسک باقی میماند؛ فقط از لیست commit بعدی خارج میشود.
-
۴
مرور قبل از ثبت
git diff --staged دقیقاً همان چیزی است که در commit میآید — بهعنوان آخرین بازبینی. و git diff تفاوت استیج با دیسک را میدهد؛ یادآوری که فایل استیجشدهای که دوباره ویرایش شده، دو نسخه دارد و باید دوباره add شود.
نکات مهم
- ◆ git add -p اجازه میدهد از یک فایل، چند commit منطقی بسازید.
- ◆ قبل از هر commit بزنید: git diff --staged — بازبینی آخرین شانس.
- ◆ restore --staged فقط از استیج بیرون میآورد؛ چیزی را حذف نمیکند.
کد یا مسیر نمونه
# یک فایل دو نوع تغییر دارد: فیکس باگ + ریفکتور
git diff # همه تغییرها، هنوز استیجنشده
# استیج قطعهبهقطعه:
git add -p src/checkout.php
# y → استیج این قطعه | n → نه | s → تقسیم | q → خروج
# فقط فیکسها را ثبت کن:
git commit -m "fix: اصلاح محاسبه مالیات سبد خرید"
# حالا بقیه (ریفکتور) جدا:
git add src/checkout.php
git diff --staged # بازبینی نهایی
git commit -m "refactor: جداسازی تابع پرداخت"
# پشیمان شدی؟ فقط از استیج بیرون بیاور:
git restore --staged src/checkout.php
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!