فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهmerge در عمق: fast-forward و سهطرفه
merge دو شکل دارد و دانستن فرقشان خواندن گراف تاریخچه را ممکن میکند: اگر از جد مشترک تا الان روی main هیچ commitای نیامده، گیت فقط اشارهگر main را جلو میبرد به نوک feature — این fast-forward است، خطی و بدون merge commit. اما اگر main جلو رفته باشد، گیت merge سهطرفه میکند: جد مشترک و دو نوک را مقایسه و یک merge commit با دو والد میسازد. با --no-ff میتوانید همیشه merge commit بسازید که «واقعه ادغام» را در تاریخچه ثبت میکند — انتخابی که تیمهای حرفهای برای فیچرهای بزرگ ترجیح میدهند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
fast-forward
سناریو: main بعد از شاخهگیری بیحرکت مانده؛ merge فقط اشارهگر را میکشد جلو و تاریخچه خطی میماند — سریع و تمیز ولی نشانهای از «اینها یک شاخه بودند» در تاریخچه نمیماند.
-
۲
merge سهطرفه
اگر هر دو شاخه جلو رفتهاند، گیت جد مشترک (merge-base) را پیدا میکند و سه نسخه را با هم مقایسه میکند؛ نتیجه یک merge commit است با دو والد — git log --graph این پیچ تاریخی را نشان میدهد و پیام پیشفرض Merge branch 'feature/x' دارد.
-
۳
--no-ff و --squash
--no-ff حتی در حالت قابل fast-forward یک merge commit میسازد — تاریخچه میگوید «فیچر X بهشکل واحد آمد» و برگشت کامل آن با یک revert ممکن است؛ --squash همه commitهای شاخه را یکی میکند و merge commit نمیسازد — برای فیچرهای با commitهای پراکنده و ناتمام.
-
۴
توقف و واگذاری
وسط merge اگر فهمیدید اشتباه است: git merge --abort همهچیز به حالت قبل میرود؛ بعد از ادغام موفق شاخه فیچر را حذف کنید: git branch -d feature/x (با -d که فقط ادغامشده را حذف میکند و محافظ است).
نکات مهم
- ◆ fast-forward خطی است؛ merge سهطرفه یک commit با دو والد میسازد.
- ◆ --no-ff واقعه ادغام را در تاریخچه ثبت میکند — برگشتش با یک revert ممکن است.
- ◆ قبل از merge ببینید: git log --oneline --graph main..feature.
کد یا مسیر نمونه
git switch main
# آیا merge لازم است؟ چه چیزی میآید؟
git log --oneline main..feature/tax
git diff main...feature/tax --stat
# ادغام با merge commit صریح (حتی اگر fast-forward ممکن بود)
git merge --no-ff feature/tax -m "ادغام محاسبه مالیات محصولات"
# برای فیچر پراکنده: فشردهسازی به یک commit
git switch main
git merge --squash feature/notes
git commit -m "feat: یادداشت روی محصولات"
# پاکسازی بعد از ادغام
git branch -d feature/tax
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!