فصل ۱ — مبانی گیت

گیت چیست و چرا هر برنامه‌نویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوت‌ها: log و diff

فصل ۲ — شاخه‌ها و همکاری

شاخه‌ها: کار موازی بدون به‌هم‌ریختگی گیت‌هاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاص

فصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره

از کپی‌کاری تا گیت: انواع سیستم نسخه‌بری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفه‌ای و Conventional Commits

فصل ۴ — تاریخچه و بازرسی

HEAD و گراف تاریخچه log حرفه‌ای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخه‌ها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاک‌سازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گم‌شده

فصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه

merge در عمق: fast-forward و سه‌طرفه حل تعارض گام‌به‌گام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاک‌سازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشت

فصل ۶ — گیت‌هاب و همکاری

کلیدهای SSH برای گیت‌هاب clone و جریان fork fetch و pull: هم‌گام‌سازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیت‌هاب اکشنز

فصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت

امضای commit و ایمن‌سازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمه‌تمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوک‌ها: خودکارسازی لحظه‌های گیت فایل‌های حجیم: LFS و .gitattributes

فصل ۸ — جریان‌های کاری و جمع‌بندی

جریان‌های کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولی‌ریپو نگه‌داری مخزن: اندازه، gc و پاک‌سازی اصول حرفه‌ای و aliasهای کاربردی چیت‌شیت: همه دستورهای دوره در یک صفحه
Git Tutorial فصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره درس آموزشی

پیام commit حرفه‌ای و Conventional Commits

پیام commit سند آینده پروژه است: شش ماه بعد، وقتی دنبال این‌که «این خط چرا این‌طوری است» می‌گردید، پیام‌ها تنها راهنما هستند. قاعده کلاسیک: خط اول حداکثر ~۵۰ نویسه و امری (imperative) — «رفع باگ محاسبه مالیات» نه «رفع شد» — بعد یک خط خالی و در صورت نیاز توضیح در حد ۷۲ نویسه در خط. استاندارد Conventional Commits هم پرکاربرد شده است: fix: و feat: و docs: و refactor: و chore: با scope اختیاری — fix(auth): — که به ابزارهای تولید changelog و نسخه‌گذاری خودکار اجازه می‌دهد تاریخچه را بفهمند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    خط اول امری

    گیت پیام را با جمله «if applied, this commit will ...» می‌خواند: «افزودن ورود با شماره موبایل» کامل است؛ «تغییرات فایل‌ها» هیچ‌چیز نمی‌گوید. حروف بزرگ اول و بدون نقطه در انتها عادت‌های رایج انگلیسی است؛ در فارسی همان فعل اول کافی است.

  2. ۲

    بدنه و توضیح why

    اگر تغییر پیچیده است، بدنه بنویسید — اما نه what (diff خودش what را می‌گوید) بلکه why و tradeoff: «کش را خاموش کردیم چون تزریق تغییرات هم‌زمان دو شعبه را خراب می‌کرد». یک خط خالی بین عنوان و بدنه لازم است.

  3. ۳

    Conventional Commits

    feat: امکان سبد خرید مهمان / fix(auth): اصلاح انقضای توکن / docs: به‌روزرسانی README / refactor: بدون تغییر رفتار / test: و chore: ابزارها — commitهای feat و fix مستقیماً ورودی نسخه‌گذاری معنایی و ساخت changelog خودکار می‌شوند.

  4. ۴

    commit اتمیک

    هر commit یک تغییر منطقی: «رفع باگ X» را با «آپدیت وابستگی‌ها» قاطی نکنید — commit اتمیک در revert و cherry-pick و bisect نجات‌دهنده است؛ اگر پیام شما به «و» نیاز دارد، احتمالاً باید دو commit شود.

نکات مهم

  • ◆ خط اول: امری، کوتاه (~۵۰ نویسه)، بدون جزئیات.
  • ◆ بدنه برای why است؛ what را diff نشان می‌دهد.
  • ◆ commit اتمیک = یک تغییر منطقی — نه چند کار در یک پیام.

کد یا مسیر نمونه

# پیام ساده روزمره
git add src/cart.php
git commit -m "fix: اصلاح محاسبه مالیات روی اقلام تخفیف‌دار"

# پیام کامل با بدنه (ادیتور باز می‌شود)
git commit
# خط اول:
#   feat(auth): ورود با شماره موبایل
# بعد از یک خط خالی، بدنه:
#   ارسال کد تأیید پیامکی و توکن ۱۵ دقیقه‌ای اضافه شد.
#   انقضای توکن در Redis نگه داشته می‌شود تا بار DB نیاید.

# مرور پیام‌های قبلی برای حس سبک تیم:
git log --oneline -8

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.