فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهتگ و انتشار نسخه
تگ نشان ثابت روی یک commit است — برخلاف شاخه که حرکت میکند، تگ همانجا میماند و برای «نسخه ۱.۴.۰ دقیقاً همین کد بود» ساخته شده است. دو نوع دارید: lightweight فقط اشارهگر است و annotated با پیام و نویسنده و تاریخ که استاندارد انتشار است: git tag -a v1.4.0 -m "...". نامگذاری استاندارد صنعت semver است: MAJOR.MINOR.PATCH — تغییر شکستن سازگاری، افزودن فیچر، رفع باگ. در گیتهاب از تگ، Release ساخته میشود با یادداشتها و فایلهای پیوست.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
annotated tag
git tag -a v1.4.0 -m "نسخه پایدار: ماژول پرداخت و گزارش فروش" — پیام، نویسنده و تاریخ ثبت میشود و با GPG هم امضاپذیر است؛ lightweight: git tag v1.3.2 برای نشانهای موقت و آزمایشی.
-
۲
semver
MAJOR.MINOR.PATCH: تغییر API شکستندار → ۲.۰.۰؛ افزودن قابلیت سازگار → ۱.۵.۰؛ رفع باگ → ۱.۵.۱ — چرا مهم است؟ چون مصرفکنندههای پکیج شما (composer و npm) با همین قرارداد تصمیم میگیرند کدام نسخه را بگیرند (^1.5.0 یعنی ۱.x).
-
۳
ارسال و استفاده
تگها با push معمولی نمیروند؛ git push origin v1.4.0 تکتگ و git push --tags همه — چکاوت یک نسخه: git checkout v1.4.0 → detached HEAD؛ فهرست: git tag --list و git tag --list "v1.*" با الگو.
-
۴
GitHub Release
از صفحه Releases روی تگ، Release بسازید: عنوان و یادداشتهای انتشار (کدام فیچرها و فیکسها) و فایلهای پیوست مثل zip قالب — کاربران عادی بهجای کلون، همین فایل را دانلود میکنند؛ در وردپرس، افزونههای آپدیترسان به تگهای مخزن متکیاند.
نکات مهم
- ◆ تگ annotated با پیام برای انتشار؛ lightweight برای نشانهای موقت.
- ◆ تگ با push معمولی نمیرود؛ git push origin v1.4.0 لازم است.
- ◆ semver به مصرفکنندگان پکیج شما میگوید ارتقا امن است یا نه.
کد یا مسیر نمونه
# تگ انتشار
git tag -a v1.4.0 -m "نسخه پایدار: ماژول پرداخت و گزارش فروش"
git tag --list "v1.*"
# ارسال به ریموت
git push origin v1.4.0
# بازدید کد یک نسخه (detached HEAD)
git checkout v1.4.0
git switch - # برگشت به کار روزمره
# hotfix روی نسخه قدیمی: شاخه از تگ
git switch -c hotfix/1.4.1 v1.4.0
# ... فیکس، commit، تگ تازه:
git tag -a v1.4.1 -m "رفع باگ محاسبه ارسال"
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!