فصل ۱ — مبانی گیت

گیت چیست و چرا هر برنامه‌نویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوت‌ها: log و diff

فصل ۲ — شاخه‌ها و همکاری

شاخه‌ها: کار موازی بدون به‌هم‌ریختگی گیت‌هاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاص

فصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره

از کپی‌کاری تا گیت: انواع سیستم نسخه‌بری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفه‌ای و Conventional Commits

فصل ۴ — تاریخچه و بازرسی

HEAD و گراف تاریخچه log حرفه‌ای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخه‌ها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاک‌سازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گم‌شده

فصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه

merge در عمق: fast-forward و سه‌طرفه حل تعارض گام‌به‌گام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاک‌سازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشت

فصل ۶ — گیت‌هاب و همکاری

کلیدهای SSH برای گیت‌هاب clone و جریان fork fetch و pull: هم‌گام‌سازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیت‌هاب اکشنز

فصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت

امضای commit و ایمن‌سازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمه‌تمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوک‌ها: خودکارسازی لحظه‌های گیت فایل‌های حجیم: LFS و .gitattributes

فصل ۸ — جریان‌های کاری و جمع‌بندی

جریان‌های کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولی‌ریپو نگه‌داری مخزن: اندازه، gc و پاک‌سازی اصول حرفه‌ای و aliasهای کاربردی چیت‌شیت: همه دستورهای دوره در یک صفحه

فصل ۶ — ادغام پیشرفته

استراتژی‌های حل merge: ours، theirs و octopus

فصل ۹ — خودکارسازی

هوک‌ها در عمل: pre-commit با lint و تست

فصل ۱۰ — گیت‌هاب عملی

انتشار سایت با GitHub Pages Issues و Projects: مدیریت کار تیمی README و مستندسازی مخزن

فصل ۱۱ — امنیت مخزن

کلیدها و داده حساس در مخزن: پیشگیری و پاک‌سازی

فصل ۱۲ — شخصی‌سازی

alias و اسکریپت‌های شخصی گیت ابزارهای diff و merge بصری

فصل ۱۳ — استقرار

مخزن bare و دیپلوی با هوک post-receive

فصل ۱۴ — درون گیت

آبجکت‌ها و gc: گیت چطور تاریخچه را ذخیره می‌کند patch: اشتراک تغییرات بدون مخزن مشترک

فصل ۱۵ — نجات در بحران

راهنمای بحران: سناریوهای «فقط نجاتش بده»
Git Tutorial فصل ۱۱ — امنیت مخزن درس آموزشی

کلیدها و داده حساس در مخزن: پیشگیری و پاک‌سازی

رایج‌ترین حادثه امنیتی باز‌مصرف‌ها: کلید API در کد کامیت‌شده. پیشگیری (نمونه env + هوک) و پاک‌سازی (rewrite تاریخ) هر دو لازم‌اند — چون حذف در یک commit تاریخی را پاک نمی‌کند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    پیشگیری

    همه کلیدها در .env (gitignore شده) و .env.example با کلیدهای خالی کامیت شود؛ در کد getenv/parse از env. هوک pre-commit با grep برای الگوهای کلید (AKIA، sk-live، PRIVATE KEY) و ردِ کامیت.

  2. ۲

    الگوی اسکن

    گیت‌هاب خودش push protection دارد و secret scanning را فعال کنید؛ ابزار gitleaks/trufflehog هم روی مخزن کامل تاریخی می‌دود: gitleaks detect --source . — در CI هم بگذارید تا regression نگیرد.

  3. ۳

    پاک‌سازی تاریخی

    git filter-repo --replace-text با فایل replacements حذف می‌کند؛ در githreb force-push همه شاخه‌ها و اطلاع تیم لازم است. کلیدها بعد از پاک‌سازی هم چرخش (rotate) کنید — فرض را روی «لو رفته» بگذارید.

  4. ۴

    بعد از حادثه

    commit، rotate کلید، بررسی لاگ مصرف سرویس، مستندسازی حادثه و اصلاح فرایند. کارت‌های پرداخت و داده شخصی هرگز در مخزن نمی‌آیند — حتی یک‌بار.

نکات مهم

  • ◆ کلید لو رفته معتبر است تا وقتی rotate نشود؛ حذف کافی نیست.
  • ◆ force-push بعد از پاک‌سازی تاریخ همکاران را می‌شکند؛ هماهنگی الزامی است.
  • ◆ کلید در پیام commit هم مخزن حساس است.

کد یا مسیر نمونه

# .gitignore
.env
*.pem

# .env.example (کامیت شود)
DB_PASSWORD=
STRIPE_KEY=

# پاک‌سازی تاریخی:
# git filter-repo --replace-text <(echo "AKIA1234***==>REMOVED")
# git push --force --all

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.