فصل ۱ — مبانی گیت
گیت چیست و چرا هر برنامهنویس لازمش دارد؟ دیدن تاریخچه و تفاوتها: log و diffفصل ۲ — شاخهها و همکاری
شاخهها: کار موازی بدون بههمریختگی گیتهاب: push، pull و clone ابزارهای نجات: stash، .gitignore و status های خاصفصل ۳ — نصب، پیکربندی و کار روزمره
از کپیکاری تا گیت: انواع سیستم نسخهبری نصب گیت روی ویندوز، مک و لینوکس پیکربندی گیت: سطوح تنظیم و تنظیمات کاربردی چرخه حیات فایل: untracked تا committed .gitignore در عمق: الگوها و ترفندها ناحیه استیج در عمق: add -p و ساخت commit دقیق پیام commit حرفهای و Conventional Commitsفصل ۴ — تاریخچه و بازرسی
HEAD و گراف تاریخچه log حرفهای: فیلتر و جستجو در تاریخچه diff در عمق: مقایسه commitها و شاخهها blame در عمق: نویسنده هر خط restore و clean: پاکسازی ناحیه کاری reflog: نجات commitهای گمشدهفصل ۵ — ادغام و بازنویسی تاریخچه
merge در عمق: fast-forward و سهطرفه حل تعارض گامبهگام rebase: کاشت commitها روی پایه جدید rebase تعاملی: پاکسازی commitها قبل از PR cherry-pick: برداشتن یک commit مشخص revert، reset و restore: سه مسیر بازگشتفصل ۶ — گیتهاب و همکاری
کلیدهای SSH برای گیتهاب clone و جریان fork fetch و pull: همگامسازی با ریموت Pull Request: از شاخه تا merge بازبینی کد در Pull Request تگ و انتشار نسخه CI با گیتهاب اکشنزفصل ۷ — ابزارهای پیشرفته و امنیت
امضای commit و ایمنسازی مخزن stash در عمق: مدیریت کارهای نیمهتمام bisect: پیدا کردن commit مقصر با جستجوی دودویی worktree: دو کار موازی، یک مخزن submodules: مخزن داخل مخزن گیت هوکها: خودکارسازی لحظههای گیت فایلهای حجیم: LFS و .gitattributesفصل ۸ — جریانهای کاری و جمعبندی
جریانهای کاری: Git Flow، GitHub Flow و Trunk-Based مونوریپو در برابر پولیریپو نگهداری مخزن: اندازه، gc و پاکسازی اصول حرفهای و aliasهای کاربردی چیتشیت: همه دستورهای دوره در یک صفحهفصل ۶ — ادغام پیشرفته
استراتژیهای حل merge: ours، theirs و octopusفصل ۹ — خودکارسازی
هوکها در عمل: pre-commit با lint و تستفصل ۱۰ — گیتهاب عملی
انتشار سایت با GitHub Pages Issues و Projects: مدیریت کار تیمی README و مستندسازی مخزنفصل ۱۱ — امنیت مخزن
کلیدها و داده حساس در مخزن: پیشگیری و پاکسازیفصل ۱۲ — شخصیسازی
alias و اسکریپتهای شخصی گیت ابزارهای diff و merge بصریفصل ۱۳ — استقرار
مخزن bare و دیپلوی با هوک post-receiveفصل ۱۴ — درون گیت
آبجکتها و gc: گیت چطور تاریخچه را ذخیره میکند patch: اشتراک تغییرات بدون مخزن مشترکفصل ۱۵ — نجات در بحران
راهنمای بحران: سناریوهای «فقط نجاتش بده»راهنمای بحران: سناریوهای «فقط نجاتش بده»
سناریوهای واقعی: کامیت روی شاخه غلط، push غلط به main، فایل حذفشده، مخزن خراب — پاسخ هر کدام یک مسیر مشخص دارد؛ panique کردن فقط ضرر میزند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
کامیت روی شاخه غلط
کامیت هنوز push نشده؟ git reset --soft HEAD~1 و switch به شاخه درست و کامیت دوباره. push شده؟ git revert HEAD روی شاخه اشتباه و کامیت نو در شاخه درست — تاریخ را با force نپیچانید مگر شاخه شخصی.
-
۲
push غلط به main
تیم کوچک و توافق؟ git reset --hard origin/main~1 و push --force-with-lease. تیم بزرگ؟ revert — همیشه امنتر و شفافتر. --force-with-lease جایگزین امن force است.
-
۳
فایل حذفشده
حذف uncommitted؟ git checkout -- file یا git restore file. کامیتشده؟ git checkout HEAD~1 -- path/file یا از git show HEAD~1:path > file. هیچوقت دیر نیست؛ reflog پشتیبان نهایی است.
-
۴
migrating خراب
git fsck اول؛ اگر ref گم شد، .git/refs را از packed-refs بازسازی و reflog را ببینید. آخرین راه حل git clone از ریموت و کپی تغییرات دستی — تاریخ را نگه دارید.
نکات مهم
- ◆ قبل از هر عملیات جسورانه: git branch backup && git stash — دو ثانیه، خیال راحت.
- ◆ force-with-lease بهجای force؛ همیشه.
- ◆ reflog فقط ۹۰ روز پیشفرض است؛ برای نجات سریع کار کنید.
کد یا مسیر نمونه
git branch rescue-backup # بکاپ فوری
git reflog | head -5 # قدم به قدم عقب
# سناریو: کامیت غلط روی main (push شده):
git revert HEAD --no-edit # لغو امن
# سناریو: فایل حذفشده uncommitted:
git restore src/index.php # برگشت فایل
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!