فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printبهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSS
در پایان دوره، عادتهایی که کد CSS شما را حرفهای نگه میدارد جمع میکنیم: نامگذاری منظم، فایلبندی، متغیرها، استفاده هوشمند از فلکس/گرید و چکلیست نهایی قبل از انتشار. با این شیوهها، CSS پروژه حتی بعد از یک سال هم قابل نگهداری میماند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساختار فایل
فایل CSS را بخشبندی کنید: ۱) متغیرها و ریست ۲) استایلهای سراسری (کانتینر، تیترها، لینک) ۳) کامپوننتها (دکمه، کارت، فرم) ۴) بخشهای اختصاصی صفحه ۵) مدیاکوئریها آخر فایل. با کامنت عنواندار جدا کنید.
-
۲
نامگذاری منظم
الگوی ساده و مؤثر: بلوکها با نام مفهومی (.card، .btn)، تغییردهندهها با خطتیره (.btn-primary، .card-large) و حالتها با پیشوند is (is-active، is-open). قواعد سختگیرانه BEM لازم نیست؛ ثبات مهمتر از اسم خاص است.
-
۳
اولویت را ساده نگه دارید
از id برای استایل استفاده نکنید (فقط برای لنگر و JS)، !important را برای موارد نادر نگه دارید و بهجای جنگ اولویتها، ساختار کلاسها را تمیز طراحی کنید. کلاسهای utility برای تنظیمات ریز مجازند.
-
۴
چکلیست قبل از انتشار
۱) در موبایل ۳۷۵px سرریز افقی صفر؟ ۲) کنتراست متنها کافی؟ ۳) حالت فوکوس کیبورد دیده میشود؟ ۴) تصاویر max-width دارند؟ ۵) تم تیره اگر دارید، همه رنگها از متغیر میخوانند؟ ۶) سایز فایل CSS بعد از فشردهسازی معقول (زیر ۱۰۰KB)؟
-
۵
مسیر ادامه
حالا CSS پایه و چیدمان مدرن را دارید: بعدش جاوااسکریپت را کامل کنید تا سایت تعاملی شود، بعد Tailwind (همان CSS با نامگذاری آماده) و در پایان تمرین با بازسازی قالبهای واقعی — بخش اسنیپتهای همین سایت بهترین زمین تمرین است.
نکات مهم
- ◆ ثبات نامگذاری از هوشمندی نامها مهمتر است.
- ◆ id را برای استایل نزنید؛ کلاس کافی است.
- ◆ بعد از هر فیچر، صفحه را در ۳۷۵px چک کنید — باگهای واکنشگرا زود پیدا شوند.
کد یا مسیر نمونه
/* ۱) متغیرها و ریست */
:root { --brand:#4f46e5; --radius:14px; }
*, *::before, *::after { box-sizing:border-box; }
/* ۲) سراسری */
body { font-family:'Vazirmatn',Tahoma,sans-serif; line-height:1.8; }
.container { max-width:1100px; margin-inline:auto; padding-inline:16px; }
/* ۳) کامپوننت */
.btn { padding:10px 22px; border-radius:var(--radius); transition:transform .2s; }
.card { background:#fff; border-radius:var(--radius); box-shadow:0 4px 14px rgba(0,0,0,.07); }
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!