فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printگرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی
تفاوت یک کلمه، رفتار کل گرید را عوض میکند: auto-fill حتی ردیفهای خالی را میسازد و auto-fit آنها را جمع میکند — در لیست کوتاه، کارتها یا به عرض کل کشیده میشوند یا اندازهشان میماند. این درس همچنین جایگذاری دقیق با شماره خطوط، span های نامنظم و جابهجایی قالب areas در مدیاکوئری را باز میکند — ابزارهای طرحهای مجلهای و داشبوردی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
auto-fill در برابر auto-fit
هر دو ستونهای minmax میسازند؛ فرق در انتها است: auto-fill مسیرهای خالی هم میسازد تا عرض ثابت بماند و auto-fit مسیرهای خالی را جمع میکند تا آیتمهای موجود کل عرض را بگیرند. برای گالری که «فقط چند آیتم موجود است» auto-fit و برای «جای برای آیتمهای آینده» auto-fill.
-
۲
جایگذاری با شماره خط
گرید خطوط نامرئی دارد که از ۱ شمرده میشوند: grid-column: 1 / 3 یعنی از خط ۱ تا خط ۳ (دو ستون)، grid-column: 2 / -1 یعنی از خط ۲ تا آخرین خط. span هم میانبر است: grid-column: span 2 و grid-row: span 2 برای کارتهای بزرگ — الگوی مِزِ مجلهای.
-
۳
ترازها
justify-items و align-items همه سلولها را تراز میکنند و justify-self/align-self تکآیتم را. place-items: center میانبر هر دو محور است — مرکزکردن محتوا در هر سلول گرید با یک خط. برای کشیدهشدن خودکار آیتمها، stretch پیشفرض است.
-
۴
قالب areas واکنشگرا
جاهایی که در template-areas تعریف میکنید، در مدیاکوئری قابل بازچینیاند: در دسکتاپ "side main" و در موبایل "main" "side" — فقط رشته الگو عوض میشود و HTML ثابت میماند. نامهای داخل رشته با grid-area هر بخش یکی باشد.
نکات مهم
- ◆ auto-fit برای گالریهای با تعداد نامعلوم، auto-fill برای چیدمان ثابت.
- ◆ -1 یعنی آخرین خط؛ grid-column: 1 / -1 یعنی تمام عرض — خط چندستون تمیز میسازد.
- ◆ قالب areas را در موبایل ساده (تکستونه) و در دسکتاپ کامل کنید.
کد یا مسیر نمونه
/* گالری خودکار: آیتمهای موجود عرض را پر میکنند */
.gallery {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(auto-fit, minmax(220px, 1fr));
gap: 16px;
}
/* کارت بزرگ مجلهای */
.featured {
grid-column: 1 / -1; /* تمام عرض */
}
.wide { grid-column: span 2; }
/* تراز محتوا در سلول */
.tile { place-items: center; }
/* چیدمان صفحه: دسکتاپ دو ستونه، موبایل تکستونه */
.page {
display: grid;
grid-template-areas: "side main";
grid-template-columns: 240px 1fr;
gap: 24px;
}
@media (max-width: 768px) {
.page {
grid-template-areas: "main" "side";
grid-template-columns: 1fr;
}
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!