فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printکاسکاد، اولویت و ارثبری
وقتی چند قانون به یک المان میرسند کدام برنده میشود؟ این «کاسکاد» نام دارد و فهمیدنش شما را از سرگردانی «چرا استایلم اعمال نشد؟» نجات میدهد. سه عامل تعیینکننده: نوع انتخابگر (اولویت/Specificity)، ترتیب نوشتن و علامت !important.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اولویت انتخابگرها
اولویت از کم به زیاد: انتخابگر تگ < کلاس < id < استایل inline < !important. یعنی اگر p قرمز و .intro آبی و #special سبز بدهند، همان المان اگر هر سه را داشته باشد سبز میشود چون id قویتر است.
-
۲
محاسبه عملی اولویت
بهشکل ساده بشمارید: id=۱ امتیاز، کلاس/شبهکلاس=۱۰ امتیاز، تگ=۱ امتیاز. «#header .menu li» میشود ۱۰۰+۱۰+۱=۱۱۱. قاعدهای که مشکلها را حل میکند: کلاسها را طوری بنویسید که به id برای برنده شدن نیاز پیدا نکنید.
-
۳
ترتیب در فایل
وقتی اولویت دو قانون برابر است، قانونی که دیرتر نوشته شده برنده میشود. به همین دلیل فایل CSS خودتان را بعد از استایلهای فریمورک لود کنید تا بتوانید بازنویسی کنید.
-
۴
!important — در اضطرار فقط
color: red !important بالاتر از همه مینشیند. استفاده بیرویه از آن کد را غیرقابل نگهداری میکند؛ فقط وقتی نمیتوانید استایل پلاگین یا قالب را با کلاس قویتر بازنویسی کنید به آن پناه ببرید. در المنتور، بخش Custom CSS معمولاً با یک !important کار شما را انجام میدهد.
-
۵
ارثبری
بعضی پراپرتیها مثل color، font-family و line-height از والد به فرزند منتقل میشوند؛ به همین دلیل روی body یکبار فونت میگذارید و کل صفحه ارث میبرد. پراپرتیهای چیدمان مثل padding و border ارث نمیبرند. با inherit میتوانید ارث را اجباری کنید.
نکات مهم
- ◆ اگر استایل اعمال نشد: اول DevTools ببینید قانون رندر شده یا حذف شده؛ بعد اولویت را چک کنید.
- ◆ برای بازنویسی، اولویت را کمی بالا ببرید (کلاس اضافه) نه اینکه مستقیم !important بزنید.
- ◆ فونت و رنگ را یکبار روی body بگذارید و بگذارید ارثبری کار کند.
کد یا مسیر نمونه
p { color: gray; } /* امتیاز ۱ */
.text { color: blue; } /* امتیاز ۱۰ — برنده */
#lead { color: green; } /* امتیاز ۱۰۰ — قویتر از همه */
p { color: red !important; }/* فقط در اضطرار */
body { font-family: Tahoma; }/* ارث میرسد به همه */
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!