فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printسرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان
وقتی محتوا از قاب بزرگتر میشود چه اتفاقی بیفتد؟ پراپرتی overflow جواب میدهد: بریدن، اسکرول یا اجازه بیرونزدن. این پراپرتی همزمان ابزار رفع باگ سرریز افقی موبایل و سازنده ناحیههای اسکرولدار (لیست پیامها، جدولهای پهن) است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چهار مقدار overflow
visible پیشفرض (بیرون میزند)، hidden بریده میشود، auto اسکرولبار فقط وقتی لازم است، scroll همیشه نوار اسکرول. جداگانه overflow-x و overflow-y هم دارید؛ مثلاً کارت تصویر با overflow:hidden تا گوشههای گرد تصویر را ببرند.
-
۲
کشتن سرریز افقی
خط فیکس معروف صفحههای موبایل: html, body { overflow-x: clip; } اسکرول افقی ناخواسته را میبندد. ولی این معالج است نه درمان — عامل اصلی (عنصر پهنتر از صفحه، معمولاً جدول یا تصویر بدون max-width) را پیدا و فیکس کنید.
-
۳
ناحیه اسکرولدار
لیست پیامها یا پنل اعلان: .list { max-height: 320px; overflow-y: auto; } — فقط داخل باکس اسکرول میشود و صفحه ثابت میماند. با scrollbar-width:thin و استایل ::-webkit-scrollbar اسکرولبار ظریف میسازید.
-
۴
جدولهای پهن در موبایل
الگوی استاندارد جدول: <div class="table-wrap"> با overflow-x:auto دور جدول — در موبایل افقی اسکرول میشود ولی صفحه نمیشکند؛ همان الگویی که پنل این سایت هم دارد.
-
۵
text-overflow و بریدن متن
برای بریدن متن تکخطی با سهنقطه: white-space:nowrap + overflow:hidden + text-overflow:ellipsis. برای چند خطی، line-clamp که در درس متن دیدید. این دو، کارتهای همارتفاع را ممکن میکنند.
نکات مهم
- ◆ همیشه عامل سرریز را پیدا کنید؛ clip فقط پنهانکاری است.
- ◆ overflow:hidden برای گوشههای گرد تصویر داخل کارت الزامی است.
- ◆ max-height + overflow-y:auto فرمول هر ناحیه اسکرولدار است.
کد یا مسیر نمونه
.table-wrap { overflow-x: auto; }
.chat-list { max-height: 320px; overflow-y: auto; scrollbar-width: thin; }
.card { border-radius: 14px; overflow: hidden; } /* تصویر گوشهگرد */
img, table { max-width: 100%; } /* جلوگیری از سرریز */
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!