فصل ۱ — شروع و سینتکس

CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض می‌کند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیب‌ها کاسکاد، اولویت و ارث‌بری

فصل ۲ — رنگ، متن و فونت

رنگ و پس‌زمینه در CSS فرمت‌بندی متن: align، decoration، transform و line-height فونت‌ها: font-family و فونت‌های وب

فصل ۳ — باکس‌مدل و فاصله‌ها

باکس‌مدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازه‌ها و واحدها: px، %، rem، vw

فصل ۴ — چیدمان مدرن

پراپرتی display و رفتار المان‌ها فلکس‌باکس: چیدمان یک‌بعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفه‌ای طراحی واکنش‌گرا و مدیاکوئری

فصل ۵ — پس‌زمینه، سایه و افکت

پس‌زمینه‌ها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالت‌ها انیمیشن با keyframes: چرخه‌های پیوسته گرادیان و افکت‌های شیشه‌ای (Glassmorphism)

فصل ۶ — ابزارهای نهایی

متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگ‌نمایی و جابه‌جایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بی‌مکان بهترین شیوه‌ها و جمع‌بندی دوره CSS

فصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه

انتخابگرهای اتریبیوت: هدف‌گیری با href و type شبه‌کلاس‌های ساختاری: nth-child، not، is و has شبه‌عناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصله‌ها جمع می‌شوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمی‌گیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویری

فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته

واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جای‌گذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتی‌های منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسید

فصل ۹ — افکت‌های بصری پیشرفته

object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاه‌وسفید و تنظیم نور رنگ حالت‌های ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-state

فصل ۱۰ — لایه‌ها، اسکرول و تعامل

ترنسفورم سه‌بعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمی‌دهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعامل

فصل ۱۱ — ویژگی‌های مدرن و حالت‌های ویژه

مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرم‌ها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media print
CSS Tutorial فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته درس آموزشی

فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد

بعد از پایه‌های فلکس، وقت بازکردن موتور است: سه عدد flex یعنی چقدر بزرگ‌شوی، چقدر جمع‌شوی و نقطه شروع‌ات کجاست؛ order ترتیب بصری را بدون دستکاری HTML عوض می‌کند؛ align-self یک آیتم را از هم‌صفحه‌هایش جدا می‌کند و min-width: 0 راز بریدن متن درون فلکس است. این جزئیات همان چیزی است که فلکس را از «آیتم‌ها کنار هم» به چیدمان‌های پیچیده می‌رساند.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    کالبدشکافی flex

    flex: 1 1 0 یعنی basis صفر و تقسیم بر اساس نسبت grow — پس flex: 1 و flex: 2 کنار هم یعنی سهم دو‌به‌یک، نه «دو برابر بزرگ‌تر از محتوا». flex: 1 1 auto یعنی اول محتوا، بعد تقسیم بقیه. برای ستون ثابت کنار محتوای کشسان: flex: 0 0 240px روی ستون ثابت و flex: 1 روی بقیه.

  2. ۲

    order — ترتیب بصری

    پیش‌فرض همه ۰ است و با عدد ترتیب عوض می‌شود: order: -1 اول می‌آید. کاربرد اصلی: در موبایل با مدیاکوئری عنوان بالای تصویر برود بدون تغییر HTML. هشدار دسترس‌پذیری: order فقط ترتیب دید را عوض می‌کند نه ترتیب خواندن صفحه‌خوان را؛ جابه‌جایی‌های معنادار را با خود HTML انجام دهید.

  3. ۳

    align-self و align-content

    align-self روی یک آیتم، ترازِ خودش را از align-items والد جدا می‌کند — مثلاً همه وسط و فقط بج بالا. align-content وقتی عمل می‌کند که ردیف‌ها شکسته‌اند (flex-wrap:wrap): فاصله و تراز بین ردیف‌ها را می‌چیند — space-between بین ردیف‌های کارت.

  4. ۴

    min-width: 0 — راز بریدن متن

    آیتم فلکس به‌طور پیش‌فرض کمتر از عرض محتوایش جمع نمی‌شود؛ پس یک URL بلند باعث سرریز می‌شود. فیکس استاندارد: min-width: 0 روی همان آیتم — حالا overflow:hidden و text-overflow:ellipsis داخل فلکس درست کار می‌کند. این خط، فیکس نصف باگ‌های «متن بیرون زد از ستون» است.

نکات مهم

  • ◆ flex: 1 یعنی 1 1 0؛ اگر می‌خواهید محتوا پایه باشد flex: 1 1 auto بزنید.
  • ◆ ستون ثابت + ستون کشسان: basis ثابت کنار flex: 1 — ترکیب طلایی سایدبار.
  • ◆ قبل از ellipsis داخل فلکس، همیشه min-width: 0 را یادتان باشد.

کد یا مسیر نمونه

/* سایدبار ثابت + محتوای کشسان */
.layout {
  display: flex;
  gap: 20px;
}
.sidebar { flex: 0 0 240px; }
.content { flex: 1; min-width: 0; }   /* اجازه جمع‌شدن برای ellipsis */

/* نسبت دو به یک با basis صفر */
.a { flex: 2 1 0; }
.b { flex: 1 1 0; }

/* در موبایل عنوان اول بیاید بدون تغییر HTML */
.post-title { order: 1; }
.post-img { order: 2; }
@media (max-width: 640px) {
  .post-title { order: -1; }
}

/* یک آیتم متفاوت */
.card-stack { align-items: center; }
.card-stack .tag { align-self: flex-start; }

اجرای زنده کد CSS

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.