فصل ۱ — شروع و سینتکس

CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض می‌کند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیب‌ها کاسکاد، اولویت و ارث‌بری

فصل ۲ — رنگ، متن و فونت

رنگ و پس‌زمینه در CSS فرمت‌بندی متن: align، decoration، transform و line-height فونت‌ها: font-family و فونت‌های وب

فصل ۳ — باکس‌مدل و فاصله‌ها

باکس‌مدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازه‌ها و واحدها: px، %، rem، vw

فصل ۴ — چیدمان مدرن

پراپرتی display و رفتار المان‌ها فلکس‌باکس: چیدمان یک‌بعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفه‌ای طراحی واکنش‌گرا و مدیاکوئری

فصل ۵ — پس‌زمینه، سایه و افکت

پس‌زمینه‌ها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالت‌ها انیمیشن با keyframes: چرخه‌های پیوسته گرادیان و افکت‌های شیشه‌ای (Glassmorphism)

فصل ۶ — ابزارهای نهایی

متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگ‌نمایی و جابه‌جایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بی‌مکان بهترین شیوه‌ها و جمع‌بندی دوره CSS

فصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه

انتخابگرهای اتریبیوت: هدف‌گیری با href و type شبه‌کلاس‌های ساختاری: nth-child، not، is و has شبه‌عناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصله‌ها جمع می‌شوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمی‌گیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویری

فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته

واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جای‌گذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتی‌های منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسید

فصل ۹ — افکت‌های بصری پیشرفته

object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاه‌وسفید و تنظیم نور رنگ حالت‌های ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-state

فصل ۱۰ — لایه‌ها، اسکرول و تعامل

ترنسفورم سه‌بعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمی‌دهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعامل

فصل ۱۱ — ویژگی‌های مدرن و حالت‌های ویژه

مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرم‌ها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media print
CSS Tutorial فصل ۱۱ — ویژگی‌های مدرن و حالت‌های ویژه درس آموزشی

کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد

مدیاکوئری به عرض کل صفحه نگاه می‌کند؛ اما کامپوننت شما ممکن است در سایدبار باریک یا در وسط صفحه پهن قرار بگیرد — مدیاکوئری نمی‌فهمد کجاست. کانتینر کوئری این شکاف را می‌بندد: والد به «کانتینر» اعلام می‌شود و استایل فرزندان بر اساس عرض خود والد تغییر می‌کند. نتیجه کامپوننت واقعاً مستقل است که هر جا گذاشته شود — ستون ۳۰۰ یا گرید ۹۰۰ — خودش را وفق می‌دهد؛ مهم‌ترین تحول طراحی کامپوننتی CSS از دهه پیش.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    اعلام کانتینر

    روی والد بنویسید: .card-slot { container-type: inline-size; } — یعنی عرض این باکس به‌عنوان مرجع ثبت می‌شود. نام‌گذاری اختیاری: container-name: card؛ که در کوئری‌های متعدد به‌کار می‌آید. توجه: خود المان کانتینر را داخل کوئری استایل نمی‌کنید؛ فرزندانش را.

  2. ۲

    نوشتن کوئری

    داخل استایل فرزند: @container card (min-width: 420px) { .card-body { display: grid; grid-template-columns: 96px 1fr; } } — یعنی «وقتی کانتینر card از ۴۲۰ پیکسل پهن‌تر شد، بدنه کارت دوستونه شود». همان دستور مدیاکوئری است فقط با @container و مرجع والد.

  3. ۳

    مقایسه با مدیاکوئری

    مدیاکوئری می‌گوید «صفحه بزرگ شد، همه کارت‌ها دوستونه شوند» — حتی کارتی که در سایدبار است. کانتینر کوئری می‌گوید «فقط کارتی که خودش جا دارد دوستونه شود». برای قالب‌های صفحه مدیاکوئری هنوز ابزار درست است؛ برای رفتار کامپوننت‌ها، کانتینر کوئری.

  4. ۴

    الگوی کامپوننت قابل‌حمل

    کارت را طوری بنویسید که حالت تک‌ستونه پیش‌فرض باشد و حالت دوستونه داخل @container بیاید. حالا همین کامپوننت را در گرید محصولات، سایدبار اخبار و مودال بگذارید — بدون هیچ مدیاکوئری اضافه، همه‌جا درست می‌نشیند. پشتیبانی مرورگرها از ۲۰۲۳ کامل است.

نکات مهم

  • ◆ container-type: inline-size روی والد؛ @container روی فرزند — نقش‌ها را قاطی نکنید.
  • ◆ حالت باریک را پیش‌فرض بنویسید و حالت‌های پهن را داخل @container.
  • ◆ کامپوننت‌های کانتینرکوئری‌دار را هر جا گذاشتید درست می‌نشینند؛ تست در سایدبار یادتان نرود.

کد یا مسیر نمونه

/* والد: مرجع اندازه */
.card-slot {
  container-type: inline-size;
  container-name: card;
}

/* پیش‌فرض: باریک، تک‌ستونه */
.card {
  background: var(--card, #fff);
  border-radius: 14px;
  padding: 16px;
}
.card-thumb { aspect-ratio: 4/3; width: 100%; }

/* وقتی قاب کارت پهن شد: چیدمان افقی */
@container card (min-width: 420px) {
  .card {
    display: grid;
    grid-template-columns: 180px 1fr;
    gap: 16px;
  }
  .card h3 { font-size: 1.35rem; }
}

/* حالت خیلی پهن: متن دوستونه */
@container card (min-width: 720px) {
  .card-body { columns: 2; column-gap: 24px; }
}

اجرای زنده کد CSS

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.