فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printکانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد
مدیاکوئری به عرض کل صفحه نگاه میکند؛ اما کامپوننت شما ممکن است در سایدبار باریک یا در وسط صفحه پهن قرار بگیرد — مدیاکوئری نمیفهمد کجاست. کانتینر کوئری این شکاف را میبندد: والد به «کانتینر» اعلام میشود و استایل فرزندان بر اساس عرض خود والد تغییر میکند. نتیجه کامپوننت واقعاً مستقل است که هر جا گذاشته شود — ستون ۳۰۰ یا گرید ۹۰۰ — خودش را وفق میدهد؛ مهمترین تحول طراحی کامپوننتی CSS از دهه پیش.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اعلام کانتینر
روی والد بنویسید: .card-slot { container-type: inline-size; } — یعنی عرض این باکس بهعنوان مرجع ثبت میشود. نامگذاری اختیاری: container-name: card؛ که در کوئریهای متعدد بهکار میآید. توجه: خود المان کانتینر را داخل کوئری استایل نمیکنید؛ فرزندانش را.
-
۲
نوشتن کوئری
داخل استایل فرزند: @container card (min-width: 420px) { .card-body { display: grid; grid-template-columns: 96px 1fr; } } — یعنی «وقتی کانتینر card از ۴۲۰ پیکسل پهنتر شد، بدنه کارت دوستونه شود». همان دستور مدیاکوئری است فقط با @container و مرجع والد.
-
۳
مقایسه با مدیاکوئری
مدیاکوئری میگوید «صفحه بزرگ شد، همه کارتها دوستونه شوند» — حتی کارتی که در سایدبار است. کانتینر کوئری میگوید «فقط کارتی که خودش جا دارد دوستونه شود». برای قالبهای صفحه مدیاکوئری هنوز ابزار درست است؛ برای رفتار کامپوننتها، کانتینر کوئری.
-
۴
الگوی کامپوننت قابلحمل
کارت را طوری بنویسید که حالت تکستونه پیشفرض باشد و حالت دوستونه داخل @container بیاید. حالا همین کامپوننت را در گرید محصولات، سایدبار اخبار و مودال بگذارید — بدون هیچ مدیاکوئری اضافه، همهجا درست مینشیند. پشتیبانی مرورگرها از ۲۰۲۳ کامل است.
نکات مهم
- ◆ container-type: inline-size روی والد؛ @container روی فرزند — نقشها را قاطی نکنید.
- ◆ حالت باریک را پیشفرض بنویسید و حالتهای پهن را داخل @container.
- ◆ کامپوننتهای کانتینرکوئریدار را هر جا گذاشتید درست مینشینند؛ تست در سایدبار یادتان نرود.
کد یا مسیر نمونه
/* والد: مرجع اندازه */
.card-slot {
container-type: inline-size;
container-name: card;
}
/* پیشفرض: باریک، تکستونه */
.card {
background: var(--card, #fff);
border-radius: 14px;
padding: 16px;
}
.card-thumb { aspect-ratio: 4/3; width: 100%; }
/* وقتی قاب کارت پهن شد: چیدمان افقی */
@container card (min-width: 420px) {
.card {
display: grid;
grid-template-columns: 180px 1fr;
gap: 16px;
}
.card h3 { font-size: 1.35rem; }
}
/* حالت خیلی پهن: متن دوستونه */
@container card (min-width: 720px) {
.card-body { columns: 2; column-gap: 24px; }
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!