فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printuser-select و resize: مهار رفتار کاربر
دو پراپرتی تعیین میکنند کاربر با المان چه کند: user-select انتخاب متن را میگیرد یا همهجا میکند — دکمه و منو کپیناپذیر میشوند و کلیک روی آیتم لیست، کل متنش را یکجا انتخاب میکند. resize اجازه کشیدن گوشه برای تغییر اندازه میدهد — رفتار بومی textarea که میتوانید به باکسهای دیگر هم بدهید یا برای textarea های قالبمحور ببندید. هر دو ابزار UX هستند: نه تعامل را میکشند، نه آزادی کاربر را عمداً محدود میکنند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
user-select — کنترل انتخاب
مقادیر: none انتخاب را میگیرد (دکمهها، تبها، آیکونبارها که دوبار کلیک متنی را هایلایت میکند)، text پیشفرض، all یعنی کلیک همه متن المان را یکجا انتخاب میکند (کد و لینکهای کپیشدنی) و auto رفتار عادی. قاعده اخلاقی: متن محتوایی هرگز none نشود؛ کاربر حق کپی دارد.
-
۲
الگوهای کاربردی select
سه الگو: user-select:none روی ناوبری و دکمهها تا دوبار کلیک اشتباهی هایلایت نکند؛ user-select:all روی باکسهای کد تا کاربر با یک کلیک همه را انتخاب و کپی کند؛ user-select:none روی شمارههای لیست و آیکونها که در کنار متن معنا ندارند.
-
۳
resize — کشیدن گوشه
resize: both/vertical/horizontal/none اجازه تغییر اندازه میدهد؛ فقط روی المانهایی با overflow غیر از visible کار میکند. کاربرد مرسوم: textarea فرم تماس با resize:vertical (عرض ثابت، ارتفاع آزاد) و resize:none روی textareaهایی که با JS خودکار ارتفاع میگیرند تا دستِ کاربر طرح را نکشاند.
-
۴
کجا هم باید جلوی resize را گرفت؟
کلیک دوکلیک یا هایلایت بیمورد در UIهای تعاملی (شمارندهها، انتخابگر تاریخ، منوهای درگشدنی) حس شکستگی میدهد؛ user-select:none اینها را تمیز میکند. اما متن مقاله، توضیحات محصول و هر محتوای خواندنیای انتخابپذیر بماند — کپیکردن بخشی از تجربه وب است.
نکات مهم
- ◆ user-select:none فقط روی UI؛ متن محتوایی هرگز کپیناپذیر نشود.
- ◆ user-select:all برای باکسهای کد و دستورهای ترمینال عالی است.
- ◆ resize برای کار کردن به overflow غیر visible نیاز دارد؛ textarea پیشفرض دارد.
کد یا مسیر نمونه
/* UI کپیناپذیر */
.btn,
.tabs,
.pager { user-select: none; }
/* کد: کلیک یکباره همه را انتخاب میکند */
.code-snippet {
user-select: all;
background: #0f172a;
color: #e2e8f0;
padding: 12px;
border-radius: 10px;
}
/* textarea تماس: فقط ارتفاع آزاد */
.contact textarea {
resize: vertical;
min-height: 120px;
}
/* textarea ای که JS ارتفاعش را مدیریت میکند */
.auto-grow { resize: none; }
/* باکس قابل کشیدن در هر دو جهت */
.resizable-box {
resize: both;
overflow: auto;
border: 1px solid #e5e7eb;
min-width: 200px;
min-height: 120px;
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!