فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ
برخلاف چرخش دوبعدی که روی صفحهای تخت میماند، توابع سهبعدی (rotateX و rotateY و translateZ) به المان عمق میدهند — اما فقط وقتی بینندهای هم باشد: perspective روی والد تعیین میکند دوربین چقدر از صحنه دور است و عمق چقدر محسوس شود. خوشآترین کاربرد: کارت فلپ که روی هاور مثل کارت بازی برمیگردد و رویت دو وجه دارد؛ الگویی که به backface-visibility و preserve-3d وابسته است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
perspective — عمق بیننده
perspective: 800px روی والد یعنی فاصله دوربین؛ عدد کوچکتر عمق اغراقشدهتر و عدد بزرگتر تختتر. یا بهصورت تابع در خود ترنسفورم: transform: perspective(600px) rotateY(20deg). بدون perspective، چرخش سهبعدی فقط اسکیوشدن عجیب دیده میشود.
-
۲
محورهای چرخش
rotateX دور محور افقی میچرخاند (لبه بالا به عقب خم میشود — افکت تبلو) و rotateY دور محور عمودی (فلپ کتابی). translateZ به جلو یا عقب میبرد و در ترکیب preserve-3d واقعاً نزدیکتر دیده میشود. rotate3d(x,y,z,deg) ترکیب سه محور را یکجا میدهد.
-
۳
کارت فلپ — الگوی کامل
ساختار سهتایی: والد flip-card با perspective؛ لایه داخلی flip-inner با transform-style: preserve-3d و transition؛ دو وجه روی هم با backface-visibility: hidden — جلوی کارت rotateY(0) و پشتش rotateY(180deg). روی hover، inner به rotateY(180deg) میرود و وجه پشت ظاهر میشود.
-
۴
کم و هدفمند
چرخشهای سهبعدی جسورانهاند: برای فلپ کارت پرسشوپاسخ، آیتم گالری و افکتهای تبلیغاتی خوباند؛ برای کل صفحه یا همه کارتها سنگین و گیجکننده میشوند. روی prefers-reduced-motion فلپ را به سادهترین حالت (fade) برگردانید تا کاربران حساس به حرکت آسیب نببینند.
نکات مهم
- ◆ بدون perspective روی والد، چرخش سهبعدی واقعی نیست؛ اول عمق، بعد چرخش.
- ◆ transform-style: preserve-3d روی لایه داخلی فراموش نشود وگرنه وجه پشت تخت میماند.
- ◆ backface-visibility: hidden راز پنهانشدن وجه معکوس است.
کد یا مسیر نمونه
/* ساختار کارت فلپ */
.flip-card { perspective: 800px; }
.flip-inner {
position: relative;
transform-style: preserve-3d;
transition: transform .6s;
}
.flip-card:hover .flip-inner,
.flip-card:focus-within .flip-inner {
transform: rotateY(180deg);
}
/* دو وجه روی هم */
.flip-face {
backface-visibility: hidden;
padding: 20px;
border-radius: 14px;
}
.flip-back {
position: absolute;
inset: 0;
transform: rotateY(180deg);
background: #eef2ff;
}
/* افکت تبلو برای کارت عادی */
.tilt:hover { transform: perspective(600px) rotateX(8deg); }
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!