فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printoutline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد
outline مثل border یک خط دور است با دو تفاوت مهم: در محاسبه اندازه المان جای نمیگیرد و رندرش بیرون از جعبه است. کاربرد اصلیاش حلقه فوکوس است: راهنمای بصری برای کاربرانی که با Tab حرکت میکنند. با :focus-visible میتوانید حلقه را فقط برای کیبورد نشان دهید و برای ماوس نه — تعادلی که هم دسترسپذیری را حفظ میکند هم ظاهر تمیز.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
تفاوت با border
border جزء جعبه است و جمعشدن اندازهها را تغییر میدهد؛ outline فقط روی صفحه کشیده میشود و چیدمان را تکان نمیدهد — پس افزودن outline هنگام فوکوس هیچ پَرِش چیدمانی نمیدهد. در مرورگرهای مدرن outline شکل گوشههای border-radius را هم دنبال میکند.
-
۲
outline-offset
outline-offset فاصله حلقه از خط المان را تعیین میکند: مقدار مثبت بیرون، منفی داخل. حلقهای که با ۲ پیکسل فاصله بیرون مینشیند از حلقه چسبیده شیکتر است: outline: 3px solid #4f46e5; outline-offset: 2px;
-
۳
:focus-visible — کیبورد فقط
:focus-visible فقط وقتی فعال میشود که مرورگر تشخیص دهد کاربر با کیبورد فوکوس کرده؛ کلیک ماوس آن را نمیگیرد. الگوی استاندارد: حلقه را روی :focus-visible بدهید و بهجای حذف کامل outline بومی، آن را زیبا بازطراحی کنید.
-
۴
هشدار دسترسپذیری
outline:none بدون جایگزین یعنی کاربر کیبورد در صفحه گم میشود — رایجترین نقص گزارششده در ممیزیهای دسترسپذیری. اگر حلقه بومی زشت است، رنگ و شکلش را عوض کنید نه اینکه حذفش کنید؛ این قاعده روی دکمهها، لینکها و فیلدهای فرم همه اعمال میشود.
نکات مهم
- ◆ outline فضا نمیگیرد؛ برای تأکیدهای موقت (فوکوس، خطا) ایدهآل است.
- ◆ outline-offset: 2px + رنگ برند، حلقه فوکوس حرفهای میسازد.
- ◆ هرگز outline را بدون استایل جایگزین روی :focus-visible حذف نکنید.
کد یا مسیر نمونه
/* حلقه فوکوس استاندارد برند */
.btn:focus-visible {
outline: 3px solid #4f46e5;
outline-offset: 2px;
border-radius: 8px;
}
/* حلقه برای فیلد فرم، هماهنگ با border */
.field:focus-visible {
outline: 2px solid #4f46e5;
outline-offset: 0;
}
/* ماوس کلیک میکند: بدون حلقه؛ کیبورد Tab میزند: حلقه هست */
.link {
outline: none;
}
.link:focus-visible {
outline: 2px dashed #ec4899;
outline-offset: 3px;
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!