فصل ۱ — شروع و سینتکس

CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض می‌کند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیب‌ها کاسکاد، اولویت و ارث‌بری

فصل ۲ — رنگ، متن و فونت

رنگ و پس‌زمینه در CSS فرمت‌بندی متن: align، decoration، transform و line-height فونت‌ها: font-family و فونت‌های وب

فصل ۳ — باکس‌مدل و فاصله‌ها

باکس‌مدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازه‌ها و واحدها: px، %، rem، vw

فصل ۴ — چیدمان مدرن

پراپرتی display و رفتار المان‌ها فلکس‌باکس: چیدمان یک‌بعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفه‌ای طراحی واکنش‌گرا و مدیاکوئری

فصل ۵ — پس‌زمینه، سایه و افکت

پس‌زمینه‌ها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالت‌ها انیمیشن با keyframes: چرخه‌های پیوسته گرادیان و افکت‌های شیشه‌ای (Glassmorphism)

فصل ۶ — ابزارهای نهایی

متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگ‌نمایی و جابه‌جایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بی‌مکان بهترین شیوه‌ها و جمع‌بندی دوره CSS

فصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه

انتخابگرهای اتریبیوت: هدف‌گیری با href و type شبه‌کلاس‌های ساختاری: nth-child، not، is و has شبه‌عناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصله‌ها جمع می‌شوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمی‌گیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویری

فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته

واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جای‌گذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتی‌های منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسید

فصل ۹ — افکت‌های بصری پیشرفته

object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاه‌وسفید و تنظیم نور رنگ حالت‌های ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-state

فصل ۱۰ — لایه‌ها، اسکرول و تعامل

ترنسفورم سه‌بعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمی‌دهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعامل

فصل ۱۱ — ویژگی‌های مدرن و حالت‌های ویژه

مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرم‌ها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media print
CSS Tutorial فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته درس آموزشی

calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS

CSS اجازه محاسبه می‌دهد: calc می‌کسرها و واحدهای مختلف را با هم جمع و تفریق می‌کند (100% - 240px)، min و max بین چند مقدار انتخاب می‌کنند و clamp یک مقدار را بین سقف و کف مهار می‌کند — قلب فونت‌های سیال. این توابع با متغیرهای CSS ترکیب می‌شوند و بخش زیادی از مدیاکوئری‌های ساده را حذف می‌کنند. یک نکته سینتکسی مهم: در calc دور + و - باید فاصله باشد وگرنه دستور بی‌اعتبار می‌شود.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    calc — جمع واحدهای ناهمگون

    calc(100% - 240px) یعنی «کل عرض منهای ستون کنار» — چیزی که پیش از فلکس/گرید تنها راه چیدمان ستون ثابت بود و هنوز در اندازه‌گیری‌های ریز به‌کار می‌آید. قاعده سینتکس: دور عملگرهای + و - فاصله الزامی است؛ × و ÷ نیاز به فاصله ندارند و فقط ضرب در عدد مجاز است نه در درصد.

  2. ۲

    min و max — انتخاب هوشمند

    width: min(100% - 32px, 1100px) یعنی «هر کدام کوچک‌تر»: در دسکتاپ سقف ۱۱۰۰، در موبایل تمام‌عرض منهای فاصله. max برعکس بزرگ‌ترین را می‌گیرد: width: max(240px, 30%) یعنی حداقلِ ۲۴۰ تضمین می‌شود. این دو جای چند مدیاکوئری را می‌گیرند.

  3. ۳

    clamp — کف، ترجیحی، سقف

    clamp(min, preferred, max) سه‌گانه است: font-size: clamp(1rem, 0.9rem + 1.2vw, 1.75rem) یعنی فونت با عرض صفحه منحنی می‌شود ولی هرگز زیر ۱rem و بالای ۱.۷۵rem نمی‌رود — فونت سیال استاندارد که با یک خط جای سه مدیاکوئری می‌نشیند.

  4. ۴

    ترکیب با متغیرها

    قدرت واقعی وقتی فعال می‌شود که با متغیرها ترکیب شوند: calc(var(--sidebar) + var(--gap)) برای عرض کلی؛ تغییر یک متغیر همه محاسبات را به‌روز می‌کند. برای فاصله‌بندی سیستم مقیاس‌دار، متغیرها را در :root تعریف و در calc مصرف کنید.

نکات مهم

  • ◆ در calc دور + و - فاصله بگذارید: calc(100% - 20px) درست، calc(100%-20px) غلط.
  • ◆ فونت سیال استاندارد: clamp(1rem, 0.9rem + 1.2vw, 1.75rem) — کف و سقف همیشه بگذارید.
  • ◆ min/max را «چند مقدار، انتخاب خودکار» ببینید؛ جایگزین سبک مدیاکوئری‌های عرضی.

کد یا مسیر نمونه

:root {
  --sidebar: 240px;
  --gap: 16px;
}

/* ستون اصلی = کل عرض منهای ستون کنار و فاصله */
.main {
  width: calc(100% - var(--sidebar) - var(--gap));
}

/* کانتینر: هر کدام کوچک‌تر */
.container {
  width: min(100% - 32px, 1100px);
  margin-inline: auto;
}

/* حداقل عرض تضمینی */
.thumb { width: max(180px, 25%); }

/* فونت سیال: بین ۱ تا ۱.۷۵ رِم */
h1 {
  font-size: clamp(1.25rem, 1rem + 2.5vw, 1.75rem);
}

اجرای زنده کد CSS

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.