فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printمدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس
مدیاکوئری فقط عرض صفحه نیست؛ ویژگیهای محیط کاربر هم قابل سنجشاند: prefers-color-scheme تم تیره مرورگر را میفهمد، prefers-reduced-motion حساسیت به حرکت را اعلام میکند، (hover: none) میگوید دستگاه لمسی است و pointer مشخص میکند کاربر با انگشت کار میکند یا ماوس دقیق. این مدیافیچرها همان پل بین تنظیمات سیستمعامل کاربر و طراحی شما هستند — تجربهای که با عادتهای واقعی کاربر همخوان میشود.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
تم تیره بومی
الگوی استاندارد: متغیرها در :root روشن و در @media (prefers-color-scheme: dark) بازتعریف؛ بعد همه استایلها از var بخوانند. اگر دکمه سوییچ هم دارید، کلاس dark روی html با JS بگذارید و همین مدیاکوئری را بهعنوان پیشفرض نگه دارید تا اولین بازدید با تنظیم سیستم کاربر بیاید.
-
۲
احترام به کاهش حرکت
کاربرانی در سیستمعاملشان «کاهش حرکت» را فعال میکنند چون حرکت برایشان سرگیجه میآورد: @media (prefers-reduced-motion: reduce) داخلش انیمیشنهای بزرگ را حذف یا کوتاه کنید — چرخشها، پرشها و پارالاکس به حالت ساده. سه خط که نصف مسئولیت دسترسپذیری حرکت را میبندد.
-
۳
لمس یا ماوس
(hover: none) یعنی دستگاه hover ندارد (موبایل و تبلت) — استایلهای hover را فقط داخل @media (hover: hover) بنویسید تا در لمس گیر نکنند. (pointer: coarse) یعنی اشارهگر درشت (انگشت): دکمهها بزرگتر و فاصلهها بیشتر؛ نسخه fine همان ماوس با دقت پیکسلی است.
-
۴
orientation و سایر فیچرها
(orientation: portrait/landscape) جهت صفحه — برای بازیها و نمایشگرهای عمودی مغازهها. (forced-colors: active) حالت کنتراست بالا ویندوز را تشخیص میدهد تا رنگهای شما جایگزین نشوند. ترکیب فیچرها با و/یا/نه: @media (min-width: 600px) and (hover: hover).
نکات مهم
- ◆ تم تیره را با بازتعریف متغیرها در مدیاکوئری بسازید؛ نه با کپی کل فایل استایل.
- ◆ @media (prefers-reduced-motion: reduce) را از روز اول اضافه کنید، نه بعداً.
- ◆ hover را داخل @media (hover: hover) بپیچید تا در تبلت چسبیده نماند.
کد یا مسیر نمونه
/* تم تیره بومی */
:root {
--bg: #f9fafb;
--text: #1f2937;
--card: #ffffff;
}
@media (prefers-color-scheme: dark) {
:root {
--bg: #0b1120;
--text: #e2e8f0;
--card: #1e293b;
}
}
body { background: var(--bg); color: var(--text); }
/* احترام به کاهش حرکت */
@media (prefers-reduced-motion: reduce) {
*, *::before, *::after {
animation-duration: .01ms !important;
transition-duration: .01ms !important;
}
}
/* هاور فقط برای دستگاههای hoverدار */
@media (hover: hover) {
.card:hover { transform: translateY(-4px); }
}
/* انگشت: دکمههای درشتتر */
@media (pointer: coarse) {
.btn { min-height: 48px; padding-inline: 24px; }
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!