فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printواحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh
درس واحدها پایهها را گفت؛ این درس به جزئیاتی میرود که در پروژههای واقعی سر باز میکند: em در تودرتویی ترکیب میشود و عدد غیرمنتظره میسازد، ch عرض دقیق نویسهای میدهد که برای عرض فیلدها عالی است، vh در موبایل با نوار مرورگر دردسر میسازد و dvh جانشین مدرنش است. انتخاب هوشمند واحد، تفاوت سایتی است که با هر تغییر درشتوسفید میشود با سایتی که ثابت میماند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
em ترکیب میشود
em نسبت به فونت خود المان است — و اگر خود آن هم em باشد، اثرها ضرب میشوند: .a { font-size: 1.2em } داخل .b { font-size: 1.2em } داخل body، میشود ۱.۴۴ برابر ریشه. به همین دلیل برای فونت rem امنتر است و em برای فاصلههای نسبت به خود المان (مثل padding دکمه متناسب با فونتش) عالی است.
-
۲
ch — عرض نویسه
1ch عرض نویسه «0» فونت فعلی است؛ پس width: 30ch یک کادر متن حدوداً سینویسهای میدهد که با تغییر فونت هم خودش را تنظیم میکند. برای محدود کردن عرض متنهای خوانا (معمولاً 60ch تا 75ch) و اندازه فیلدهای جستجو معیار تایپوگرافی درستی است.
-
۳
vh و داستان موبایل
100vh ارتفاع دید اولیه است اما در موبایل وقتی نوار آدرس جمع/باز میشود پرش دارد. واحدهای مدرن: dvh (dynamic، با نوار حرکت میکند)، svh (کوچکترین حالت، امن) و lvh (بزرگترین). برای هیروهای تمامصفحه در موبایل min-height: 100svh رفتار قابل پیشبینی میدهد.
-
۴
vmin و vmax و درصد
1vmin کوچکتر و 1vmax بزرگترِ عرض و ارتفاع صفحه است؛ برای شکلهای مربعی واکنشگرا بدون مدیاکوئری. یادآوری درصد height: فقط وقتی ارتفاع والد مشخص است معنا دارد؛ وگرنه بیاثر میشود — سرچشمه باگهای «درصد کار نمیکند».
نکات مهم
- ◆ فونت با rem، فاصله نسبتبهفونت با em، عرض متن با ch.
- ◆ در موبایل 100vh را با 100svh جایگزین کنید تا پرش نوار آدرس گرفته شود.
- ◆ درصد ارتفاع فقط با والد ارتفاعدار معنا دارد؛ برای مرکزکردن از min-height یا فلکس بگیرید.
کد یا مسیر نمونه
/* فونت ریشهمحور */
body { font-size: 1rem; }
/* دکمه: فاصله متناسب با فونت خودش (em) */
.btn { font-size: 1rem; padding: .6em 1.4em; }
.btn-large { font-size: 1.25rem; } /* padding هم خودکار بزرگتر */
/* عرض خوانا با ch */
.prose { max-width: 65ch; }
.search { width: 30ch; }
/* هیرو امن در موبایل */
.hero {
min-height: 100svh;
display: grid;
place-items: center;
}
/* دایره واکنشگرا با vmin */
.orb { width: 40vmin; height: 40vmin; border-radius: 50%; }
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!