فصل ۱ — شروع و سینتکس

CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض می‌کند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیب‌ها کاسکاد، اولویت و ارث‌بری

فصل ۲ — رنگ، متن و فونت

رنگ و پس‌زمینه در CSS فرمت‌بندی متن: align، decoration، transform و line-height فونت‌ها: font-family و فونت‌های وب

فصل ۳ — باکس‌مدل و فاصله‌ها

باکس‌مدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازه‌ها و واحدها: px، %، rem، vw

فصل ۴ — چیدمان مدرن

پراپرتی display و رفتار المان‌ها فلکس‌باکس: چیدمان یک‌بعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفه‌ای طراحی واکنش‌گرا و مدیاکوئری

فصل ۵ — پس‌زمینه، سایه و افکت

پس‌زمینه‌ها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالت‌ها انیمیشن با keyframes: چرخه‌های پیوسته گرادیان و افکت‌های شیشه‌ای (Glassmorphism)

فصل ۶ — ابزارهای نهایی

متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگ‌نمایی و جابه‌جایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بی‌مکان بهترین شیوه‌ها و جمع‌بندی دوره CSS

فصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه

انتخابگرهای اتریبیوت: هدف‌گیری با href و type شبه‌کلاس‌های ساختاری: nth-child، not، is و has شبه‌عناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصله‌ها جمع می‌شوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمی‌گیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویری

فصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته

واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جای‌گذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتی‌های منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسید

فصل ۹ — افکت‌های بصری پیشرفته

object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاه‌وسفید و تنظیم نور رنگ حالت‌های ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-state

فصل ۱۰ — لایه‌ها، اسکرول و تعامل

ترنسفورم سه‌بعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمی‌دهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعامل

فصل ۱۱ — ویژگی‌های مدرن و حالت‌های ویژه

مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرم‌ها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media print
CSS Tutorial فصل ۶ — ابزارهای نهایی درس آموزشی

position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان

پراپرتی position کنترل جایگاه دقیق می‌دهد: عناصر شناور روی صفحه (مودال، تولتیپ، بج)، نوارهای ثابت اسکرول و هدرهای چسبان. چهار حالت اصلی را با مثال‌های واقعی می‌بینید — هدر sticky، بج notification، مودال وسط صفحه.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    relative — مبدأ

    position:relative المان را در جای خودش نگه می‌دارد ولی به آن اجازه جابه‌جایی نسبی (top/left) و مهم‌تر از همه، نقش «والد مبدأ» برای فرزندان absolute می‌دهد. الگوی بج: والد relative و بج absolute در گوشه‌اش.

  2. ۲

    absolute — شناور نسبت به والد

    position:absolute المان را از جریان حذف و نسبت به نزدیک‌ترین والده position‌دار جاگذاری می‌کند: .badge { position:absolute; top:-6px; left:-6px; } روی آواتار. اگر هیچ والد position‌داری نباشد نسبت به کل صفحه جا می‌گیرد — منبع باگ‌های «بج کجا رفت؟».

  3. ۳

    fixed — چسبیده به صفحه

    position:fixed نسبت به پنجره مرورگر ثابت می‌ماند حتی هنگام اسکرول: دکمه «بازگشت به بالا» (bottom:20px; left:20px)، نوار کوکی و مودال تمام‌صفحه با پس‌زمینه تیره. با z-index ترتیب لایه‌ها را کنترل کنید.

  4. ۴

    sticky — هدر مدرن

    position:sticky ترکیب هوشمند است: تا وقتی جای خودش است relative رفتار می‌کند و هنگام رسیدن به مرز، چسبیده می‌ماند: header { position:sticky; top:0; z-index:50; } — هدر بالای سایت‌ها با اسکرول همیشه دیده می‌شود.

  5. ۵

    z-index — لایه‌ها

    المان‌های position‌دار با z-index روی هم می‌نشینند؛ عدد بزرگ‌تر جلوتر. مقیاس معقول تعریف کنید: ۱۰ دراپ‌داون، ۴۰ هدر، ۵۰ مودال، ۶۰ تُست. z-index:9999 زدن‌های تصادفی بعداً لایه‌بندی را می‌کشند.

نکات مهم

  • ◆ absolute همیشه به نزدیک‌ترین والد position‌دار وصل است؛ به والد relative بدهید.
  • ◆ sticky بدون top کار نمی‌کند — top:0 فراموش نشود.
  • ◆ مقیاس z-index از پیش تعریف کنید تا 9999های بی‌نظم نسازید.

کد یا مسیر نمونه

.site-header { position: sticky; top: 0; z-index: 40; }
.avatar { position: relative; }
.avatar .badge {
  position: absolute; top: -4px; left: -4px;
  background: #ef4444; color: white;
  width: 18px; height: 18px;
  border-radius: 50%; font-size: 10px;
}
.modal-backdrop { position: fixed; inset: 0; background: rgba(0,0,0,.5); z-index: 50; }
.to-top { position: fixed; bottom: 24px; left: 24px; z-index: 30; }

اجرای زنده کد CSS

editor.html
در حال آماده‌سازی زمین بازی…

کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همین‌جا رندر می‌شود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.