فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printانتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها
انتخابگر تعیین میکند استایل روی چه المانهایی اجرا شود. تسلط بر انتخابگرها یعنی میتوانید دقیقاً همان المان موردنظر را بدون اضافهکردن کلاسهای بیشمار هدف بگیرید. از انتخابگر ساده تگ شروع میکنیم و به ترکیبهای هوشمند میرسیم.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
انتخابگرهای ساده
انتخابگر تگ: p { } همه پاراگرافها را میگیرد. انتخابگر کلاس: .btn { } همه المانهای class="btn" را میگیرد (پرکاربردترین). انتخابگر id: #main { } فقط المان با id="main". انتخابگر همه: * { } همه المانها — برای ریست فاصلهها.
-
۲
انتخابگر فرزند و نسل
«.card p» یعنی همه pهای داخل card در هر عمقی. «.card > p» فقط فرزندان مستقیم. «h2 + p» یعنی p که بلافاصله بعد از h2 آمده (پاراگراف اول هر بخش). این ترکیبها بدون نیاز به کلاس جدید، المان دقیق را میگیرند.
-
۳
انتخابگرهای کلاس ترکیبی
«.btn.primary» یعنی المانی که هم کلاس btn دارد هم primary (بدون فاصله!). اگر فاصله بگذارید (.btn .primary) معنی عوض میشود: primaryی که داخل btn است. این تفاوت یکنقطه، منبع باگهای رایج است.
-
۴
شبهکلاسها — انتخاب با وضعیت
با دونقطه یکتایی وضعیت را میگیرید: :hover با ماوس روی المان، :focus فوکوس کیبوردی، :first-child اولین فرزند، :nth-child(2n) یکیدرمیان. مثال عملی: table tr:nth-child(even) { background:#f3f4f6; } ردیفهای زبرا میسازد.
-
۵
شبهعناصر
با دونقطه دوتایی بخشی از المان را میگیرید: ::first-line خط اول متن، ::placeholder متن راهنمای فیلد و مهمترینها ::before و ::after که محتوای تزئینی میسازند: .badge::before { content:"★"; }.
نکات مهم
- ◆ فاصله در انتخابگر یعنی «داخل»؛ بدون فاصله یعنی «همزمان هر دو کلاس».
- ◆ برای اولویتبندی بهتر، کلاس را به id ترجیح بدهید.
- ◆ :hover را روی موبایل بهعنوان تنها راه فعالشدن حساب نکنید — لمس hover ندارد.
کد یا مسیر نمونه
/* زبرا استریپ جدول */
table tbody tr:nth-child(even) { background: #f5f6fa; }
/* فقط فرزند مستقیم */
.menu > li { padding: 8px; }
/* کلاس ترکیبی */
.btn.primary { background: #4f46e5; color: white; }
/* شبهعنصر */
.link::after { content: " ↗"; font-size: 12px; }
/* وضعیت هاور */
.btn.primary:hover { background: #4338ca; }
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!