فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printفلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن
فلکسباکس محبوبترین ابزار چیدمان وب است: با سه خط کد، آیتمها را کنار هم میچینید، وسط میکنید و فاصله میدهید — کارهایی که با فلوتهای قدیمی ده خط میبرد. ترفند وسطچینی کامل (عمودی+افقی) که سالها سردرد بود، با فلکس دو خط است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
کانتینر فلکس
display:flex روی والد میگذارید و فرزندان مستقیم بهطور خودکار در یک ردیف مینشینند. flex-direction:row پیشفرض (ردیف)، column ستون. در RTL ردیف از راست شروع میشود که برای فارسی همان چیزی است که میخواهید.
-
۲
تراز: justify و align
justify-content در محور اصلی میچیند: flex-start، center، flex-end، space-between (فاصله بین آیتمها) و space-around. align-items در محور عرضی: center وسطچینی عمودی — همان ترافندی که قبل از فلکس سخت بود.
-
۳
وسطچینی کامل
.box { display:flex; align-items:center; justify-content:center; min-height:100vh; } — محتوا دقیقاً وسط صفحه. این الگو را حفظ کنید؛ در هیروها، مودالها و لودرها مدام لازم میشود.
-
۴
فاصله با gap
gap:16px فاصله بین آیتمها را میدهد؛ بدون marginهای جانبی که به اول و آخر لیست هم میچسبند. gap در فلکس و گرید هر دو استاندارد شده و جای margin نویسی بین آیتمها را کامل گرفته.
-
۵
اندازهگیری آیتمها
روی فرزندان: flex:1 یعنی «فضای باقیمانده را تقسیم کن» (ستونهای همعرض)؛ flex:0 0 200px یعنی همیشه ۲۰۰px ثابت. flex-wrap:wrap اجازه شکستن به خط جدید میدهد تا ردیف در موبایل سرریز نشود.
-
۶
الگوهای کاربردی
سه الگو که هر جا لازم میشود: نوار بالایی با space-between (لوگو چپ، منو راست)، ردیف کارتهای همارتفاع با gap و ستون فرم با column و gap:12px. هر سه را یکبار بنویسید و بعداً از آنها کپی بگیرید.
نکات مهم
- ◆ gap را به margin ترجیح بدهید؛ حساب فاصلهها سادهتر میشود.
- ◆ flex-wrap:wrap را برای ردیفهای کارت فراموش نکنید؛ در موبایل سرریز میکند.
- ◆ وسطچینی کامل = display:flex + align-items:center + justify-content:center.
کد یا مسیر نمونه
.navbar {
display: flex;
justify-content: space-between;
align-items: center;
gap: 16px;
padding: 12px 20px;
}
.cards {
display: flex;
flex-wrap: wrap;
gap: 20px;
}
.card { flex: 1 1 240px; } /* حداقل ۲۴۰ و کشش آزاد */
.center-all {
display: flex;
align-items: center;
justify-content: center;
min-height: 100vh;
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!