فصل ۱ — شروع و سینتکس
CSS چیست و چگونه ظاهر HTML را عوض میکند؟ سینتکس و آناتومی دستور CSS انتخابگرها: تگ، کلاس، id و ترکیبها کاسکاد، اولویت و ارثبریفصل ۲ — رنگ، متن و فونت
رنگ و پسزمینه در CSS فرمتبندی متن: align، decoration، transform و line-height فونتها: font-family و فونتهای وبفصل ۳ — باکسمدل و فاصلهها
باکسمدل: content، padding، border و margin box-sizing و ریست استاندارد صفحه اندازهها و واحدها: px، %، rem، vwفصل ۴ — چیدمان مدرن
پراپرتی display و رفتار المانها فلکسباکس: چیدمان یکبعدی مدرن گرید: چیدمان دوبعدی حرفهای طراحی واکنشگرا و مدیاکوئریفصل ۵ — پسزمینه، سایه و افکت
پسزمینهها: رنگ، تصویر، گرادیان و کاور سایه جعبه و سایه متن: عمق بدهید ترنزیشن: انیمیشن نرم حالتها انیمیشن با keyframes: چرخههای پیوسته گرادیان و افکتهای شیشهای (Glassmorphism)فصل ۶ — ابزارهای نهایی
متغیرهای CSS و تم تیره/روشن ترنسفورم: چرخش، بزرگنمایی و جابهجایی position: نسبی، مطلق، ثابت و چسبان سرریز و اسکرول: مدیریت محتوای بیمکان بهترین شیوهها و جمعبندی دوره CSSفصل ۷ — انتخابگر پیشرفته و جزئیات جعبه
انتخابگرهای اتریبیوت: هدفگیری با href و type شبهکلاسهای ساختاری: nth-child، not، is و has شبهعناصر: before، after، placeholder و selection فروریختن margin: چرا فاصلهها جمع میشوند؟ outline و حلقه فوکوس: مرزی که فضا نمیگیرد border-image: قاب گرادیانی و تصویریفصل ۸ — واحدها و چیدمان پیشرفته
واحدها در عمق: em ترکیبی، ch و dvh calc، clamp، min و max: ریاضی درون CSS فلکس در عمق: order، align-self و الگوهای رشد گرید در عمق: auto-fit در برابر auto-fill و جایگذاری خطی چندستونه: columns و شکستن مطمئن aspect-ratio: نسبت ابعاد بدون هک padding پراپرتیهای منطقی: با inset-inline و RTL تمیز بنویسیدفصل ۹ — افکتهای بصری پیشرفته
object-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی filter: بلور، سیاهوسفید و تنظیم نور رنگ حالتهای ترکیب: mix-blend-mode و duotone انیمیشن پیشرفته: steps، چند انیمیشن و play-stateفصل ۱۰ — لایهها، اسکرول و تعامل
ترنسفورم سهبعدی: perspective و کارت فلپ z-index و زمینه پشته: چرا ۹۹۹۹ هم جواب نمیدهد؟ display، visibility و opacity: سه شکل پنهان شدن scroll-behavior و scroll-snap: اسکرول مهارشده cursor و pointer-events: کنترل تعاملفصل ۱۱ — ویژگیهای مدرن و حالتهای ویژه
مدیافیچرها: تم تیره، کاهش حرکت و لمس کانتینر کوئری: استایل بر اساس قاب والد accent-color و caret-color: رنگ بومی فرمها user-select و resize: مهار رفتار کاربر استایل چاپ: @media printobject-fit: تصویر در قاب بدون کشیدگی
وقتی تصویری با نسبت ابعاد دلخواه را در قابی ثابت میگذارید، پیشفرض CSS آن را میکشد و عکس لِش میشود. پراپرتی object-fit رفتار تصویر و ویدیو در قاب را کنترل میکند: cover برای پر کردن با برش مرکزی، contain برای دیدن کامل با حاشیه و fill که همان کشیدگی پیشفرض است. با object-position هم نقطهای که باید در برش حفظ شود را انتخاب میکنید — ابزار روزمره کارت محصول، آواتار و بنر.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
چهار مقدار
fill پیشفرض: میکشد تا کل قاب پر شود (کشیدگی). cover: تصویر را تا پوشش کامل بزرگ میکند و اضافه را میبُرد — پرکاربردترین برای گالری و کارت. contain: تصویر کامل میماند و حاشیه خالی میماند — برای لوگوها و اسناد. none و scale-down حالتهای نگهداشتن اندازه اصلیاند.
-
۲
object-position — نقطه فوکوس
cover پیشفرض وسط را نگه میدارد؛ اگر چهره در یکسوم بالای عکس است: object-position: 50% 20% یا مقادیر کلیدی top/bottom/left/right. الگوی مدرن برای آواتارهای گروهی: object-position روی تصویر پروفایل تا صورت همیشه در قاب مربعی بیفتد.
-
۳
ترکیب با aspect-ratio
قاب را خودتان تعریف کنید: .thumb { aspect-ratio: 4/3; } و img داخلش { width:100%; height:100%; object-fit:cover; }. این ترکیب به همه تصاویر ورودی — هر نسبتی که باشند — یکنواختی میدهد؛ بدون آن، لیست محصولات با عکسهای لِش و قابهای ناجور میشود.
-
۴
برای ویدیو و SVG
object-fit روی video هم کار میکند: پسزمینهی پسزمینهای با cover و صدای muted. روی svg و img با فرمت هر چیزی هم اعمال میشود؛ فقط توجه کنید برای img با width/height اتریبیوتدار، این پراپرتی بههمراه max-width:100% ریست کتابخانهای باید همخوان بماند تا تداخل نکند.
نکات مهم
- ◆ برای کارتها و گالریها almost همیشه cover بزنید؛ fill یعنی عکس لِش.
- ◆ پورتrait آواتارها با object-position: center top بهتر دیده میشوند.
- ◆ contain را وقتی بزنید که دیدن کامل تصویر مهمتر از پر بودن قاب است (لوگو، اسناد).
کد یا مسیر نمونه
/* قاب یکسان برای همه تصاویر کارت */
.thumb {
width: 100%;
aspect-ratio: 4 / 3;
}
.thumb img {
width: 100%;
height: 100%;
object-fit: cover; /* پر کردن با برش */
object-position: center 30%; /* نقطه فوکوس بالاتر از مرکز */
}
/* آواتار مربعی */
.avatar img {
width: 56px;
height: 56px;
border-radius: 50%;
object-fit: cover;
object-position: center top;
}
/* لوگو: کامل دیده شود، حاشیه اشکالی ندارد */
.logo-slot img {
width: 100%;
height: 80px;
object-fit: contain;
object-position: center;
}
اجرای زنده کد CSS
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!