فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینت‌ها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئری

فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)

SELECT — واکشی ستون‌ها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرط‌های حرفه‌ای JOIN — ترکیب جدول‌ها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجره‌ای WHERE پایه: شرط‌ها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتب‌سازی و صفحه‌بندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دوره‌ای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدول‌های مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسله‌مراتب و جفت‌ها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT

فصل ۳ — تغییر داده

INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستون‌ها بعد از راه‌اندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاک‌سازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا به‌روزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at به‌جای DELETE

فصل ۴ — طراحی دیتابیس

طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمال‌سازی نرمال‌سازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار می‌کند و کجا لازم است رابطه چند‌به‌چند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشت

فصل ۵ — SQL در برنامه

SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحه‌بندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT

فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه

VIEW: کوئری ذخیره‌شده به‌عنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر داده

فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی

EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدول‌های summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنید

فصل ۸ — SQL پیشرفته

CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسله‌مراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادت‌های حرفه‌ای

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
SQL & Database Tutorial فصل ۴ — طراحی دیتابیس درس آموزشی

AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید

INT auto_increment سریع و جمع‌وجور است؛ UUID توزیع‌شده و امن در URL است — انتخاب به مقیاس و معماری وابسته است و وسط پروژه عوض‌کردنش دردناک است.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    AUTO_INCREMENT

    پیش‌فرض درست برای ۹۹٪ پروژه‌ها: ۸ بایت، ایندکس پیوسته سریع، قابل خواندن در پشتیبانی («سفارش ۴۵۱۲»). گپ بین idها طبیعی است (rollback و batch insert).

  2. ۲

    UUID

    هر node مستقل id می‌سازد (بدون مرکز)، در URL حدس‌ناپذیر است؛ اما ۱۶-۳۶ بایت و تصادفی بودن ایندکس را fragmentation می‌کند. در MySQL از UUID short یا BINARY(16) با UUID_TO_BIN استفاده کنید نه CHAR(36).

  3. ۳

    ULID/雪花

    میان‌حل‌ها: ULID زمان‌محور قابل مرتب‌سازی؛ Snowflake (توییتر) ترکیب زمان+نود — در سیستم‌های توزیع‌شده جدی، این‌ها بهتر از UUID خام هستند چون ایندکس پیوسته‌تر می‌ماند.

  4. ۴

    قرار عملی

    داخلی INT/BIGINT + در URL کد عمومی جدا (random token در ستون slug) — بهترین دو دنیا؛ شناسه داخلی هرگز در API/URL بیرون نمی‌آید.

نکات مهم

  • ◆ INT auto برای معماری تک‌سرور؛ UUID فقط اگر توزیع‌شده یا حدس‌ناپذیری لازم است.
  • ◆ UUID را CHAR(36) ذخیره نکنید؛ BINARY(16) دو برابر کمتر.
  • ◆ id واقعی را از URL بیرون نگذارید؛ token عمومی جدا بدهید.

کد یا مسیر نمونه

CREATE TABLE orders (
  id BIGINT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
  public_code CHAR(12) NOT NULL UNIQUE,   -- کد عمومی: 8XK2M9PQ4LZ
  total BIGINT NOT NULL,
  created_at DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);
-- در SQLite: id INTEGER PRIMARY KEY (rowid خودکار)

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.