فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsانواع داده: انتخاب ستون درست
انتخاب نوع داده روی حجم، سرعت و درستی اثر مستقیم دارد؛ INT برای عدد کامل، DECIMAL برای پول (نه float!)، VARCHAR برای متن متغیر، DATE/TIMESTAMP برای زمان.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
عددی
INT تا ۲ میلیارد؛ BIGINT برای شناسه بزرگ؛ DECIMAL(10,2) برای پول — float گرد کردن میکند و پول را خراب میکند. در ایران برای تومان BIGINT بگیرید چون مبالغ بزرگ میشوند.
-
۲
متنی
CHAR(n) ثابت (کد کشور)، VARCHAR(n) متغیر تا n، TEXT نامحدود برای بدنه مقاله. در MySQL حتماً utf8mb4 برای فارسی و ایموجی؛ utf8 قدیمی ناقص است.
-
۳
زمان
DATE روز بدون ساعت، DATETIME تاریخ+ساعت، TIMESTAMP با تبدیل منطقه (برای سرور چندمنطقهای بهتر است). در SQLite فقط TEXT/INTEGER و توابع date() دارید.
-
۴
بولی و enum
MySQL: TINYINT(1) یا ENUM("draft","published")؛ SQLite: INTEGER 0/1. ENUM در schema تغییر سختتر است؛ برای وضعیتهای پرتغییر جدول جدا یا TINYINT بهتر است.
نکات مهم
- ◆ پول را هرگز با FLOAT ذخیره نکنید؛ DECIMAL یا INT به تومان.
- ◆ CHARSET=utf8mb4 را در CREATE TABLE فراموش نکنید.
- ◆ INT نوع پیشفرض شناسه است؛ اگر میلیارد رکورد دارید BIGINT.
کد یا مسیر نمونه
CREATE TABLE orders (
id BIGINT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
customer_name VARCHAR(100) NOT NULL,
total_rials BIGINT NOT NULL DEFAULT 0, -- پول با عدد کامل
status TINYINT(1) NOT NULL DEFAULT 0,
note TEXT NULL,
paid_at DATETIME NULL,
created_at DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!