فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی
ORDER BY ترتیب خروجی را تعیین میکند و LIMIT/OFFSET تعداد را کنترل میکنند — پایه صفحهبندی و «فقط ۱۰ تا نشان بده».
مراحل قدمبهقدم
-
۱
مرتبسازی
ORDER BY price DESC، created_at DESC؛ چندمرحلهای: ORDER BY is_pinned DESC, created_at DESC — اول چسبیدهها بعد جدیدها. بدون ORDER BY ترتیب خروجی تضمینی نیست (شایعترین غلط توسعهدهندگان).
-
۲
مرتبسازی متن فارسی
ORDER BY name با collate utf8mb4_unicode_ci الفبا فارسی را درست میچیند؛ در MySQL COLLATE utf8mb4_persian_ci دقیقتر برای ی/ک فارسی است. تست کنید که «آ» و «ا» درست ردیف شوند.
-
۳
LIMIT و OFFSET
LIMIT 10 فقط ۱۰ سطر؛ صفحه دوم: LIMIT 10 OFFSET 10 (یا MySQL سادهشده LIMIT 10, 10). OFFSET بزرگ (صفحه ۵۰۰) کند میشود — راهحل cursor-based با «بعد از id آخر» در درسهای پیشرفته.
-
۴
مرتبسازی با محاسبه
ORDER BY price * stock DESC یا ORDER BY FIELD(status, "urgent", "new", "old") ترتیب سفارشی؛ برای لیستهای اولویتدار گزارش. مواظب باشید محاسبه سنگین ایندکس را دور میزند.
نکات مهم
- ◆ همیشه ORDER BY صریح بنویسید؛ ترتیب بدون آن شانس است نه قاعده.
- ◆ OFFSET بزرگ کند است؛ برای صفحهبندی عمیق از «WHERE id > last_id» استفاده کنید.
- ◆ مرتبسازی فارسی را با داده واقعی تست کنید نه حروف آزمایشی.
کد یا مسیر نمونه
SELECT id, title, price
FROM products
ORDER BY is_pinned DESC, created_at DESC
LIMIT 12 OFFSET 24; -- صفحه سوم، ۱۲ تایی
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!