فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsNULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE
NULL یعنی «مقدار نامعلوم» نه صفر و نه رشته خالی؛ رفتار آن در مقایسه، تجمیع و JOIN غافلگیرکننده است — سهمنطقهای بودن مقایسه (TRUE/FALSE/UNKNOWN) منبع باگهای صدمگابایتی است.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
مقایسه با NULL
WHERE note = NULL هرگز کار نمیکند چون مقایسه با NULL → UNKNOWN → سطر رد میشود؛ فقط IS NULL و IS NOT NULL. شایعترین باگ شروعکنندهها.
-
۲
COALESCE و IFNULL
COALESCE(note, "بدون توضیح") اولین مقدار غیر null؛ IFNULL فقط دو آرگومان در MySQL. برای گزارشهای جمعبندی الزامی است که خروجی null را جایگزین کنید.
-
۳
NULL در تجمیع
SUM/COUNT ستونی که NULL دارد: COUNT(col) فقط غیر null را میشمارد، COUNT(*) همه سطرها؛ SUM روی همه null = null. AVG هم nullها را نادیده میگیرد — یعنی «میانگین» بدون رکورد خالی؛ توجه به معنای کسبوکاری.
-
۴
حذف NULL در جدول
قبل از اعمال NOT NULL روی ستون موجود، پاکسازی کنید: UPDATE t SET col = "" WHERE col IS NULL؛ وگرنه ALTER شکست میخورد. طراحی درست: کمترین ستون nullable ممکن.
نکات مهم
- ◆ NULL = NULL هم FALSE است؛ IS NULL تنها مسیر چک است.
- ◆ درگزارش، COALESCE کنید تا undefined در UI نیاید.
- ◆ آگاه باشید: COUNT(col) و COUNT(*) نتایج متفاوت میدهند.
کد یا مسیر نمونه
SELECT
COALESCE(discount, 0) AS discount,
COALESCE(note, "-") AS note
FROM orders
WHERE paid_at IS NOT NULL
AND COALESCE(discount, 0) > 0;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!