فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینت‌ها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئری

فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)

SELECT — واکشی ستون‌ها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرط‌های حرفه‌ای JOIN — ترکیب جدول‌ها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجره‌ای WHERE پایه: شرط‌ها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتب‌سازی و صفحه‌بندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دوره‌ای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدول‌های مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسله‌مراتب و جفت‌ها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT

فصل ۳ — تغییر داده

INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستون‌ها بعد از راه‌اندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاک‌سازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا به‌روزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at به‌جای DELETE

فصل ۴ — طراحی دیتابیس

طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمال‌سازی نرمال‌سازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار می‌کند و کجا لازم است رابطه چند‌به‌چند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشت

فصل ۵ — SQL در برنامه

SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحه‌بندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT

فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه

VIEW: کوئری ذخیره‌شده به‌عنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر داده

فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی

EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدول‌های summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنید

فصل ۸ — SQL پیشرفته

CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسله‌مراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادت‌های حرفه‌ای

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
SQL & Database Tutorial فصل ۲ — واکشی داده (SELECT) درس آموزشی

NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE

NULL یعنی «مقدار نامعلوم» نه صفر و نه رشته خالی؛ رفتار آن در مقایسه، تجمیع و JOIN غافل‌گیرکننده است — سه‌منطقه‌ای بودن مقایسه (TRUE/FALSE/UNKNOWN) منبع باگ‌های صدمگابایتی است.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    مقایسه با NULL

    WHERE note = NULL هرگز کار نمی‌کند چون مقایسه با NULL → UNKNOWN → سطر رد می‌شود؛ فقط IS NULL و IS NOT NULL. شایع‌ترین باگ شروع‌کننده‌ها.

  2. ۲

    COALESCE و IFNULL

    COALESCE(note, "بدون توضیح") اولین مقدار غیر null؛ IFNULL فقط دو آرگومان در MySQL. برای گزارش‌های جمع‌بندی الزامی است که خروجی null را جایگزین کنید.

  3. ۳

    NULL در تجمیع

    SUM/COUNT ستونی که NULL دارد: COUNT(col) فقط غیر null را می‌شمارد، COUNT(*) همه سطرها؛ SUM روی همه null = null. AVG هم nullها را نادیده می‌گیرد — یعنی «میانگین» بدون رکورد خالی؛ توجه به معنای کسب‌وکاری.

  4. ۴

    حذف NULL در جدول

    قبل از اعمال NOT NULL روی ستون موجود، پاک‌سازی کنید: UPDATE t SET col = "" WHERE col IS NULL؛ وگرنه ALTER شکست می‌خورد. طراحی درست: کمترین ستون nullable ممکن.

نکات مهم

  • ◆ NULL = NULL هم FALSE است؛ IS NULL تنها مسیر چک است.
  • ◆ درگزارش، COALESCE کنید تا undefined در UI نیاید.
  • ◆ آگاه باشید: COUNT(col) و COUNT(*) نتایج متفاوت می‌دهند.

کد یا مسیر نمونه

SELECT
  COALESCE(discount, 0) AS discount,
  COALESCE(note, "-") AS note
FROM orders
WHERE paid_at IS NOT NULL
  AND COALESCE(discount, 0) > 0;

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.