فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsجستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT
LIKE "%query%" هرگز ایندکس نمیگیرد و روی جدول بزرگ کند است؛ FULLTEXT ایندکس معکوس جستجوی واژهای سریع میدهد — برای فارسی هم راهحل داریم.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
LIKE پایه
LIKE "علی%" با ایندکس میآید (پیشوند ثابت)؛ LIKE "%علی" و "%علی%" اسکن کامل. برای جستجوی ساده چندصد رکورد کافی است؛ جستجوی جدول بزرگ محصولات نه.
-
۲
FULLTEXT MySQL
ADD FULLTEXT (title, body) و MATCH(title, body) AGAINST ("سئو وردپرس") — ایندکس معکوس واژهای؛ WITH QUERY EXPANSION و BOOLEAN MODE ("+سئو -adsense") برای کنترل دقیق. حداقل ۳ حرف پیشفرض (ft_min_word_len).
-
۳
فارسی و نیمفاصله
FULLTEXT فارسی tokenizer پیشفرض نیمفاصله را میشکند («نقشهراه» دو واژه) — در جستجوهای حساس، ستون search_clean که نیمفاصله را فاصله کرده نگه دارید و آن را ایندکس کنید؛ یا از جستجوی بیرونی (MeiliSearch) استفاده کنید.
-
۴
الگوی عملیاتی
جستجوی ترکیبی: FULLTEXT برای مرتبسازی مرتبط + فیلترهای عادی؛ نتایج را با relevance ORDER کنید: MATCH() AGAINST() AS rel ORDER BY rel DESC — رتبهبندی واقعی جستجو.
نکات مهم
- ◆ LIKE "%x%" گلوگاه جدی جدول بزرگ است.
- ◆ برای فارسی، ستون نرمالشده جدا برای ایندکس بسازید.
- ◆ FULLTEXT معنای relevance میدهد؛ خودتان ORDER BY rel کنید.
کد یا مسیر نمونه
ALTER TABLE products ADD FULLTEXT INDEX ft_search (title, search_clean);
SELECT title, price,
MATCH(title, search_clean) AGAINST ("افزونه سئو") AS rel
FROM products
WHERE MATCH(title, search_clean) AGAINST ("+افزونه +سئو" IN BOOLEAN MODE)
ORDER BY rel DESC
LIMIT 20;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!