فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsCASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT
CASE یعنی if در SQL؛ برچسبگذاری وضعیت، دستهبندی و گزارش چرخشی (pivot ساده) با آن ساخته میشود. خروجی CASE باید همه شاخهها یک نوع بدهند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ساختار
CASE WHEN score >= 90 THEN "عالی" WHEN score >= 70 THEN "خوب" ELSE "ضعیف" END AS grade — از بالا به پایین اولین شرط درست برنده است؛ ELSE را همیشه بنویسید تا NULL ناگهانی نیاید.
-
۲
برچسب وضعیت
status عددی را متن فارسی کنید: CASE status WHEN 1 THEN "در انتظار" WHEN 2 THEN "ارسال شده" END — جای منطق نمایش بهتر است در کد باشد ولی در گزارش مستقیم SQL لازم است.
-
۳
گزارش چرخشی ساده
SUM(CASE WHEN month = 1 THEN total ELSE 0 END) AS jan، … — جدول را pivot میکند؛ گروهبندی با ستونهای شرطی پایه گزارشهای مالی بدون ابزار اضافه.
-
۴
CASE در ORDER BY
ORDER BY CASE WHEN is_urgent = 1 THEN 0 ELSE 1 END, created_at DESC — اولویت سفارشی؛ برای لیستهای «مهمها اول» بدون ستون sort اضافه.
نکات مهم
- ◆ ELSE پیشفرض را همیشه بنویسید؛ NULL نتیجهی بیELSE است.
- ◆ همه شاخهها یک نوع برگردانند؛ وگرنه خطا یا تبدیل خاموش.
- ◆ CASE داخل SUM/GROUP BY ابزار اصلی گزارش چرخشی است.
کد یا مسیر نمونه
SELECT
id,
CASE
WHEN total >= 5000000 THEN "ویژه"
WHEN total >= 1000000 THEN "معمولی"
ELSE "کوچک"
END AS tier,
SUM(CASE WHEN status = 1 THEN 1 ELSE 0 END) AS paid_count
FROM orders
GROUP BY id, tier
ORDER BY total DESC;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!