فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsSQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده
برای اپهای کوچک/متوسط Node، better-sqlite3 همگام و بسیار سریع است؛ بدون سرور، یک فایل — شروع بدون دیتابیس ابری.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اتصال و جدول
const db = require("better-sqlite3")("app.db")؛ db.exec(`CREATE TABLE IF NOT EXISTS …`) اسکیما را میسازد. WAL با db.pragma("journal_mode = WAL") سرعت نوشتن را بالا میبرد.
-
۲
درج و خواندن
db.prepare("INSERT INTO posts (title) VALUES (?)").run(title)؛ get برای یک سطر، all برای همه؛ iteration بدون fetchall برای پیمایش بزرگ. statements را یکبار prepare و دوباره استفاده کنید (cache در متغیر).
-
۳
تراکنش
db.transaction((rows) => { for (const r of rows) insert.run(r); })(data) — دستهای هزار رکورد در یک تیک؛ سریعترین حالت SQLite. خطا خودکار rollback میکند.
-
۴
چه زمانی MySQL؟
چند نویسنده همزمان سنگین، شبکهای/مجموعهای یا مدیریت پنل — SQLite فایل است؛ برای وبسایت کمترافیک ایدهآل ولی برای اپ چندسرور MySQL/Postgres.
نکات مهم
- ◆ statements را cache کنید؛ هر prepare هزینه دارد.
- ◆ WAL روشن کنید برای خواندن همزمان با نوشتن.
- ◆ SQLite فایل است — بکاپش کپی فایل با checkpoint است نه dump.
کد یا مسیر نمونه
const db = require("better-sqlite3")("app.db");
db.pragma("journal_mode = WAL");
db.exec(`CREATE TABLE IF NOT EXISTS posts (
id INTEGER PRIMARY KEY, title TEXT NOT NULL, created_at TEXT DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP)`);
const insert = db.prepare("INSERT INTO posts (title) VALUES (?)");
const bulk = db.transaction((rows) => { rows.forEach(r => insert.run(r)); });
bulk(["اول", "دوم", "سوم"]);
console.log(db.prepare("SELECT * FROM posts").all());
اجرای زنده کد JavaScript
کد را ویرایش کنید و «اجرای کد» را بزنید — خروجی واقعی مرورگر همینجا رندر میشود؛ مثل آزمایشگاه w3schools.
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!