فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینت‌ها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئری

فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)

SELECT — واکشی ستون‌ها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرط‌های حرفه‌ای JOIN — ترکیب جدول‌ها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجره‌ای WHERE پایه: شرط‌ها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتب‌سازی و صفحه‌بندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دوره‌ای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدول‌های مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسله‌مراتب و جفت‌ها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT

فصل ۳ — تغییر داده

INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستون‌ها بعد از راه‌اندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاک‌سازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا به‌روزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at به‌جای DELETE

فصل ۴ — طراحی دیتابیس

طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمال‌سازی نرمال‌سازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار می‌کند و کجا لازم است رابطه چند‌به‌چند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشت

فصل ۵ — SQL در برنامه

SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحه‌بندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT

فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه

VIEW: کوئری ذخیره‌شده به‌عنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر داده

فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی

EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدول‌های summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنید

فصل ۸ — SQL پیشرفته

CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسله‌مراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادت‌های حرفه‌ای

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
SQL & Database Tutorial فصل ۸ — SQL پیشرفته درس آموزشی

بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite

دیتابیس بدون بکاپ یعنی همه‌چیز یک حادثه از نابودی فاصله دارد؛ سه‌قاعده: بکاپ خودکار، تست بازیابی، نگه‌داری خارج از سرور.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    mysqldump پایه

    mysqldump -u user -p --single-transaction dbname > backup.sql — single-transaction برای InnoDB بدون قفل؛ فایل SQL متنی با CREATE/INSERT. بازیابی: mysql -u user -p dbname < backup.sql.

  2. ۲

    SQLite بکاپ

    در حالت WAL مستقیم کپی فایل ناامن است؛ با sqlite3 db ".backup /path/backup.db" یا در کد VACUUM INTO — بکاپ consistent می‌گیرید. cron شبانه + نگه‌داری ۷ شب.

  3. ۳

    خودکارسازی و نگه‌داری

    کرون شبانه با تاریخ در نام فایل؛ gzip برای حجم؛ نگه‌داری دور (آپلود S3/storage خارج سرور با rsync یا افزونه) — بکاپ روی همان سرور بکاپ نیست. چرخش ۳۰ روز: find backups -mtime +30 -delete.

  4. ۴

    تست بازیابی

    ماهی یک‌بار: بازیابی روی دیتابیس آزمایشی و چک COUNT جدول‌های اصلی — بکاپی که بازیابی‌نشده بکاپ نیست. RPO/RTO کسب‌وکار را بنویسید: چه مقدار داده می‌توانید از دست بدهید و چقدر downtime.

نکات مهم

  • ◆ بکاپ خارج سرور؛ سرور سوخته بکاپ را هم می‌برد.
  • ◆ بازیابی را واقعاً تست کنید؛ حادثه بهترین زمان تست نیست.
  • ◆ --single-transaction در MySQL جدول‌های بزرگ را قفل نمی‌کند.

کد یا مسیر نمونه

# MySQL شبانه:
mysqldump -u backup_user -p"$DB_PASS" --single-transaction shop | gzip > /backups/shop-$(date +%F).sql.gz

# SQLite:
sqlite3 /var/www/data/app.db ".backup /backups/app-$(date +%F).db"

# چرخش ۳۰ روز:
find /backups -mtime +30 -name "*.gz" -delete

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.