فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsUNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف
UNION نتایج دو کوئری همستون را روی هم میچیند؛ UNION ALL تکرار را نگه میدارد و سریعتر است. برای گزارشهای چندمنبعی و «فروش این ماه + ماه قبل».
مراحل قدمبهقدم
-
۱
شرط اتحاد
تعداد ستونها و ترتیبشان باید یکسان باشد؛ نام ستونها از کوئری اول میآید. نوعها سازگار باشند (عدد با عدد).
-
۲
UNION vs UNION ALL
UNION دیپلیکیت حذف میکند (مرتبسازی سنگین)؛ UNION ALL همه را میآورد — اگر مطمئنید تکرار نیست، ALL بگذارید؛ تفاوت سرعت روی جدول بزرگ جدی است.
-
۳
ترتیب سراسری
ORDER BY بعد از آخرین UNION روی کل اعمال میشود؛ برای برچسبگذاری منبع: SELECT "آبان" AS period, … UNION ALL SELECT "آذر" AS period, … ORDER BY id.
-
۴
کاربرد رایج
گزارش دو جدول (فروشگاه حضوری + آنلاین)، سینگلیست کاربران از دو سیستم، ترکیب اسلایدهای آینده + گذشته در یک timeline. schema باید از قبل همستون طراحی شود وگرنه COALESCE/CAST لازم میشود.
نکات مهم
- ◆ UNION ALL را پیشفرض کنید؛ UNION فقط وقتی دیپلیکیت واقعاً باید حذف شود.
- ◆ ORDER BY پایان بگذارید تا کل اتحاد مرتب شود.
- ◆ ستون برچسب منبع اضافه کنید تا در UI تشخیص داده شود.
کد یا مسیر نمونه
SELECT "online" AS src, order_no, total
FROM online_orders
WHERE created_at >= "2026-01-01"
UNION ALL
SELECT "instore" AS src, receipt_no, total
FROM pos_sales
WHERE created_at >= "2026-01-01"
ORDER BY total DESC
LIMIT 20;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!