فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsWHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه
WHERE سطرها را فیلتر میکند؛ عملگرهای =، !=، >، < و ترکیب با AND/OR/NOT پایهی هر گزارش است. WHERE قبل از GROUP BY اجرا میشود و روی مقادیر خام کار میکند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
عملگرهای مقایسه
WHERE price > 1000000، status = 1، name != "" — مقایسه رشته با " " تککوت و تاریخ با فرمت "2026-01-01". = در SQL مساوی تکی است نه ==.
-
۲
AND/OR و پرانتز
AND قبل از OR اجرا میشود؛ WHERE (status = 1 OR is_pinned = 1) AND author_id = 5 — پرانتز را همیشه بگذارید تا معنا روشن شود؛ باگ منطقی رایجترین خطای گزارشگیری است.
-
۳
مقایسه بازه و لیست
BETWEEN "2026-01-01" AND "2026-01-31" شامل دو سر است؛ IN (1, 2, 3) جایگزین تمیز سه OR. NOT IN با NULL مشکل دارد — اگر ستون میتواند NULL باشد از NOT EXISTS یا IS NULL جدا استفاده کنید.
-
۴
خواندن خروجی
نتایج در جدول با ستونهای انتخابی؛ اگر بیش از حد انتظار سطر آمد، شرطها را قدمبهقدم اضافه کنید و با COUNT(*) تعداد را بسنجید — روش استاندارد اعتبارسنجی گزارش.
نکات مهم
- ◆ پرانتز در ترکیب AND/OR همیشه؛ تکیه بر تقدم عملگر نکنید.
- ◆ BETWEEN دو سرش را شامل میشود؛ برای تاریخ از < بعدی بهتر است.
- ◆ NULL با = چک نمیشود؛ فقط IS NULL/IS NOT NULL.
کد یا مسیر نمونه
SELECT id, title, price
FROM products
WHERE price > 5000000
AND (status = 1 OR stock > 0)
AND created_at >= "2026-01-01"
LIMIT 10;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!