فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared StatementsLEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است
LEFT JOIN همه سطرهای چپ را میدهد حتی اگر رابطهای در سمت راست نباشد؛ برای «همه کاربران با تعداد سفارشها (حتی صفر)» — پرکاربردترین JOIN گزارشگیری.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
الگوی شمارش با صفر
LEFT JOIN orders + GROUP BY u.id + COUNT(o.id) — کاربر بدون سفارش صفر میگیرد نه غایب؛ INNER JOIN او را حذف میکرد. برای لیست کامل گزارش مدیریتی استاندارد است.
-
۲
WHERE و LEFT JOIN
شرط روی جدول راست اگر در WHERE بیاید JOIN را INNER تبدیل میکند؛ شرط را در ON بگذارید: LEFT JOIN orders o ON o.user_id = u.id AND o.status = 1 — نکتهای که ۸۰٪ نوآموزان را میگیرد.
-
۳
RIGHT و FULL
RIGHT JOIN همان LEFT از طرف دیگر؛ FULL OUTER JOIN هر دو سمت (MySQL ندارد — با UNION از LEFT و RIGHT میسازند). عملاً LEFT برای همهچیز کافی است؛ خواناتر هم هست.
-
۴
تشخیص سطرهای یتیم
سطرهای بدون رابطه: LEFT JOIN … WHERE o.id IS NULL — سفارشهای بدون مشتری یا محصول بدون دسته؛ ابزار ممیزی کیفیت داده.
نکات مهم
- ◆ شرط سمت راست LEFT JOIN را در ON بنویسید نه WHERE.
- ◆ COUNT(o.id) نه COUNT(*) در گزارشهای شمارش با رابطه.
- ◆ RIGHT JOIN را با تعویض ترتیب جدولها به LEFT تبدیل کنید تا خواناتر بماند.
کد یا مسیر نمونه
SELECT u.id, u.name, COUNT(o.id) AS orders
FROM users u
LEFT JOIN orders o ON o.user_id = u.id AND o.status = 1
GROUP BY u.id, u.name
ORDER BY orders DESC
LIMIT 10;
-- کاربران بدون هیچ سفارش:
SELECT u.id FROM users u
LEFT JOIN orders o ON o.user_id = u.id
WHERE o.id IS NULL;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!