فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس
دیتابیس رابطهای چیست و SQL چه میکند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینتها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئریفصل ۲ — واکشی داده (SELECT)
SELECT — واکشی ستونها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرطهای حرفهای JOIN — ترکیب جدولها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجرهای WHERE پایه: شرطها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتبسازی و صفحهبندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دورهای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدولهای مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسلهمراتب و جفتها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECTفصل ۳ — تغییر داده
INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستونها بعد از راهاندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاکسازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا بهروزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at بهجای DELETEفصل ۴ — طراحی دیتابیس
طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمالسازی نرمالسازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار میکند و کجا لازم است رابطه چندبهچند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشتفصل ۵ — SQL در برنامه
SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحهبندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXTفصل ۶ — ویو و منطق پایگاه
VIEW: کوئری ذخیرهشده بهعنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر دادهفصل ۷ — کارایی و بهینهسازی
EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدولهای summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنیدفصل ۸ — SQL پیشرفته
CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسلهمراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادتهای حرفهایپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statementsتوابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE
پاکسازی و فرمت متن در SQL با توابع رشتهای انجام میشود؛ برای نام کامل، کدسازی گزارش و استانداردسازی داده ورودی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
CONCAT و CONCAT_WS
CONCAT(first_name, " ", last_name) نام کامل؛ CONCAT_WS(" - ", a, b, c) با جداکننده و از بین بردن NULLها — بهتر برای نام فارسی چندبخشی.
-
۲
SUBSTRING و LEFT/RIGHT
SUBSTRING(code, 1, 4) چهار حرف اول؛ RIGHT(phone, 4) چهار رقم آخر برای ماسک کردن شماره در UI. SUBSTRING_INDEX(email, "@", 1) بخش قبل از @ — برای نامسازی از ایمیل.
-
۳
TRIM و پاکسازی
TRIM(name) فاصله دو سر؛ LTRIM/RTRIM؛ REPLACE(desc, chr(160), " ") فاصله نیمفاصله خراب. داده ورودی اکسل معمولاً با فاصله اضافه میآید؛ TRIM قبل از ذخیره/مقایسه الزامی است.
-
۴
LENGTH و CHAR_LENGTH
CHAR_LENGTH تعداد کاراکتر (فارسی درست)، LENGTH بایتها (utf8 فارسی ۲-۳ برابر) — برای محدودیت طول درست از CHAR_LENGTH استفاده کنید. UPPER/LOWER روی فارسی اثر ندارد (دارد در latin).
نکات مهم
- ◆ برای فارسی همیشه CHAR_LENGTH نه LENGTH.
- ◆ TRIM روی داده ورودی کاربر قبل از مقایسه/ذخیره.
- ◆ CONCAT با NULL کل خروجی null میشود؛ CONCAT_WS امنتر است.
کد یا مسیر نمونه
SELECT
CONCAT_WS(" ", first_name, last_name) AS full_name,
CONCAT(LEFT(phone, 4), "****", RIGHT(phone, 4)) AS masked,
CHAR_LENGTH(full_name) AS len
FROM users
WHERE TRIM(email) != ""
LIMIT 5;
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!