فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینت‌ها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئری

فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)

SELECT — واکشی ستون‌ها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرط‌های حرفه‌ای JOIN — ترکیب جدول‌ها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجره‌ای WHERE پایه: شرط‌ها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتب‌سازی و صفحه‌بندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دوره‌ای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدول‌های مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسله‌مراتب و جفت‌ها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT

فصل ۳ — تغییر داده

INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستون‌ها بعد از راه‌اندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاک‌سازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا به‌روزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at به‌جای DELETE

فصل ۴ — طراحی دیتابیس

طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمال‌سازی نرمال‌سازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار می‌کند و کجا لازم است رابطه چند‌به‌چند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشت

فصل ۵ — SQL در برنامه

SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحه‌بندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT

فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه

VIEW: کوئری ذخیره‌شده به‌عنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر داده

فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی

EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدول‌های summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنید

فصل ۸ — SQL پیشرفته

CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسله‌مراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادت‌های حرفه‌ای

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
SQL & Database Tutorial فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی درس آموزشی

ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول

وقتی همه ستون‌های کوئری در ایندکس باشند، دیتابیس اصلاً جدول را نمی‌خواند — «Using index» در EXPLAIN؛ سریع‌ترین حالت خواندن SQL است.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    مفهوم

    ایندکس (user_id, status, created_at) برای SELECT created_at WHERE user_id=? AND status=? همه ستون‌ها را دارد → covering. افزودن ستون به ایندکس برای پوشش (INCLUDE در Postgres، ستون در MySQL) هزینه نوشتن دارد ولی خواندن را حذف می‌کند.

  2. ۲

    الگوی لیست

    لیست‌های صفحه اصلی (title، price، thumb_id) با ایندکس (status, created_at, title, price) covering می‌شوند؛ فقط برای ردیف‌های نشان‌شده کوئری دوم جدول کامل می‌زنید — الگوی دو‌مرحله‌ای لیست سنگین.

  3. ۳

    مبادلات

    ایندکس عریض = فضای بیشتر و write کندتر؛ فقط برای کوئری‌های داغ پروژه covering بسازید نه برای همه. EXPLAIN می‌گوید کاندید کدام است (Extra: Using index).

  4. ۴

    SQLite و covering

    SQLite هم covering دارد؛ در EXPLAIN QUERY PLAN عبارت USING COVERING INDEX می‌آید؛ برای شمارش‌های داغ (is_active) مفید است.

نکات مهم

  • ◆ covering فقط برای کوئری داغ؛ همه‌جا ایندکس عریض نسازید.
  • ◆ علامت موفقیت: Extra: Using index در EXPLAIN.
  • ◆ دو‌مرحله‌ای: لیست با covering، جزئیات با PK lookup.

کد یا مسیر نمونه

CREATE INDEX idx_feed_cover ON posts (status, created_at DESC, title, author_id);
EXPLAIN SELECT title, author_id, created_at FROM posts
WHERE status = 1 ORDER BY created_at DESC LIMIT 20;
-- Extra: Using index ✓

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.