فصل ۱ — آشنایی با SQL و دیتابیس

دیتابیس رابطه‌ای چیست و SQL چه می‌کند؟ نصب و ابزارها: MySQL، SQLite و کلاینت‌ها CREATE TABLE: ساختن جدول با انواع و کلیدها انواع داده: انتخاب ستون درست کامنت، semicolon و قواعد نوشتن کوئری

فصل ۲ — واکشی داده (SELECT)

SELECT — واکشی ستون‌ها و سطرها LIKE، IN، BETWEEN و NULL — شرط‌های حرفه‌ای JOIN — ترکیب جدول‌ها تجمیع پیشرفته: HAVING، CASE و توابع پنجره‌ای WHERE پایه: شرط‌ها و عملگرهای مقایسه ORDER BY و LIMIT: مرتب‌سازی و صفحه‌بندی DISTINCT و مقادیر یکتا توابع متن: CONCAT، SUBSTRING، TRIM و REPLACE توابع تاریخ: NOW، DATE_FORMAT و فیلتر دوره‌ای NULL: مقایسه، IS NULL و COALESCE زیرکوئری: SELECT داخل WHERE و FROM IN و EXISTS: چک عضویت سریع UNION و ترکیب نتایج از جدول‌های مختلف LEFT/RIGHT OUTER JOIN: حتی وقتی طرف دوم خالی است Self JOIN: جدول با خودش — سلسله‌مراتب و جفت‌ها CASE WHEN: منطق شرطی داخل SELECT

فصل ۳ — تغییر داده

INSERT، UPDATE و DELETE — نوشتن امن ALTER TABLE: اضافه/تغییر ستون‌ها بعد از راه‌اندازی DELETE، TRUNCATE و DROP: سه سطح پاک‌سازی CONSTRAINTها: UNIQUE، CHECK، DEFAULT و NOT NULL UPSERT: درج یا به‌روزرسانی در یک دستور ورود داده انبوه: multi-row، LOAD DATA و بهینه حذف نرم: deleted_at به‌جای DELETE

فصل ۴ — طراحی دیتابیس

طراحی جدول و روابط: PK، FK و نرمال‌سازی نرمال‌سازی 1NF تا 3NF با مثال واقعی ایندکس: چطور کار می‌کند و کجا لازم است رابطه چند‌به‌چند: جدول واسط از نیازمندی به ERD: طراحی قبل از کد AUTO_INCREMENT یا UUID: شناسه را درست انتخاب کنید charset و collation برای فارسی: utf8mb4 درست Migration: تغییر اسکیما با تاریخچه قابل بازگشت

فصل ۵ — SQL در برنامه

SQL در PHP و Node — اتصال امن و ضد SQL Injection CRUD کامل با PDO در PHP SQLite در Node.js: better-sqlite3 سریع و ساده صفحه‌بندی درست: OFFSET و cursor-based جستجوی متنی: LIKE و FULLTEXT

فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه

VIEW: کوئری ذخیره‌شده به‌عنوان جدول مجازی تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK Stored Procedure و Function: منطق داخل دیتابیس Trigger: عملیات خودکار روی تغییر داده

فصل ۷ — کارایی و بهینه‌سازی

EXPLAIN: خواندن پلن اجرا کوئری کند: یافتن و درمان ایندکس covering: خواندن از فهرست بدون رفتن به جدول جدول‌های summary: گزارش سنگین را از قبل حساب کنید

فصل ۸ — SQL پیشرفته

CTE و recursive: WITH و پیمایش سلسله‌مراتب امنیت سطح دیتابیس: کاربران، مجوزها و ضد injection بکاپ و بازیابی: mysqldump و SQLite نکات عملی سرپا: خطاهای رایج و عادت‌های حرفه‌ای

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی ۱ — دیتابیس فروشگاه کوچک از طراحی تا گزارش پروژه پایانی ۲ — API وبلاگ با دیتابیس و Prepared Statements
SQL & Database Tutorial فصل ۶ — ویو و منطق پایگاه درس آموزشی

تراکنش: ACID و BEGIN/COMMIT/ROLLBACK

تراکنش یعنی چند دستور همه یا هیچ؛ ACID (اتمی، سازگاری، ایزوله، پایدار) پایه درستی مالی است. هر عملیات چند‌جدولی باید تراکنش باشد.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    پایه

    START TRANSACTION؛ UPDATE accounts …؛ UPDATE logs …؛ COMMIT؛ اگر وسط خطا، ROLLBACK همه را برمی‌گرداند. در کد با try/catch دور نگاه دارید.

  2. ۲

    dirty read و isolation

    سطح پیش‌فرض MySQL REPEATABLE READ: خواندن‌ها تکرارپذیر داخل تراکنش؛ READ COMMITTED تغییر‌های commit شده را می‌بیند؛ SERIALIZABLE امن‌ترین و کند‌ترین. انتحاب سطح = توازن ایزوله/پرفورمنس.

  3. ۳

    قفل و deadlock

    تراکنش بلند قفل می‌گیرد و بقیه معطل؛ deadlock وقتی دو تراکنش منتظر هم‌اند (گیت دستورهای ترتیب یکسان بدهید). تراکنش را کوتاه نگه دارید — درخواست HTTP یا email داخل تراکنش نه.

  4. ۴

    الگوهای عملیاتی

    انتقال پول، ثبت سفارش با موجودی، کاهش کد تخفیف — همه با SELECT … FOR UPDATE (قفل ردیف) جلوی دو‌گانه مصرف شدن. با try/catch و retry برای deadlock 1213.

نکات مهم

  • ◆ تراکنش کوتاه؛ ورودی شبکه/ایمیل/کوئری کند داخلش نیست.
  • ◆ FOR UPDATE برای ردیف‌های حساس (موجودی، کد تخفیف).
  • ◆ خطای deadlock را retry کنید؛ گاهی طبیعی است.

کد یا مسیر نمونه

START TRANSACTION;
SELECT stock FROM products WHERE id = 5 FOR UPDATE;
UPDATE products SET stock = stock - 1 WHERE id = 5;
INSERT INTO orders (product_id, qty) VALUES (5, 1);
COMMIT;

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.