فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
درس آموزشی
awk: کار با ستونها و گزارشگیری
awk ستونها را میفهمد ($1، $2)؛ جمع، شمارش و گزارش یکخطی از لاگ و CSV — جایگزین اسکریپت پایتون برای کارهای متنی سریع.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
ستونها
awk "{print $1, $3}" access.log — ستون ۱ و ۳؛ -F"," جداکننده CSV: awk -F"," "{print $2}" data.csv؛ NF تعداد ستونها.
-
۲
جمع و میانگین
awk -F"," "{sum += $2} END {print sum}" sales.csv — مجموع ستون ۲؛ میانگین: sum/NR؛ NR تعداد خطوط پردازششده.
-
۳
شمارش گروهی
awk "{count[$1]++} END {for (k in count) print k, count[k]}" log — شمارش به تفکیک کلید؛ جستجوی بالاترین IP دستی طلاست.
-
۴
شرطها
awk -F"," "$3 > 1000000 {print $1}" orders.csv — سطرهای با مبلغ بالا؛ for/if داخل awk کامل است؛ برای گزارشهای عملیاتی.
نکات مهم
- ◆ awk ستونمحور است؛ sed خطمحور — انتخاب بر اساس کار.
- ◆ END بعد از پایان فایل اجرا میشود؛ جای جمع نهایی.
- ◆ -F جداکننده را صریح کنید؛ پیشفرض فاصله است.
کد یا مسیر نمونه
awk -F"," "{s += \$3} END {print "مجموع:", s}" orders.csv
awk "{ip[\$1]++} END {for (i in ip) print ip[i], i}" access.log | sort -rn | head
awk -F"|" "\$4 == "paid" {print \$2}" exports.txt
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!