فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۲ — دسترسی و پردازش
درس آموزشی
storage blocks: mount، fstab و UUID
دیسک جدید مونت میشود؛ fstab با UUID پایدار؛ خطای fstab بوت را میشکند — الگوی امن مونت و تست.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
شناسایی
lsblk؛ fdisk -l؛ blkid UUIDها؛ dmesg | tail برای دیسک تازه وصلشده.
-
۲
فرمت و mount
mkfs.ext4 /dev/sdb1 (داده را میپاشاند!)؛ mount /dev/sdb1 /data؛ چک با df -h؛ umount با تکیهگاه استفادهنشده.
-
۳
fstab امن
UUID=… /data ext4 defaults 0 2؛ قبل از reboot: mount -a و بعد umount /data و دوباره mount -a؛ nofail گزینه برای دیسک اختیاری تا بوت قفل نشود.
-
۴
گزینههای عملی
noatime برای SSD؛ errors=remount-ro؛ rw/ro برای مونتهای بکاپ؛ quota برای هاستینگ چندکاربره.
نکات مهم
- ◆ قبل از reboot، mount -a تست کنید؛ fstab غلط بوت را میبندد.
- ◆ UUID در fstab؛ نام /dev بعد reboot میتواند عوض شود.
- ◆ nofail برای دیسکهای اختیاری مثل بکاپ.
کد یا مسیر نمونه
lsblk && blkid
sudo mkfs.ext4 /dev/sdb1
sudo mkdir -p /data && sudo mount /dev/sdb1 /data
# /etc/fstab:
# UUID=xxxx-xxxx /data ext4 defaults,nofail 0 2
sudo mount -a && df -h /data
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!