فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
درس آموزشی
read: ورودی کاربر و argv در اسکریپت
اسکریپت تعاملی با read و آرگومانها؛ confirmهای yes/no، ورودی مخفی رمز و اعتبارسنجی — ابزارهای اسکریپت دوستانه.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
argv
سایر ARG=${1:-default}؛ تعداد $#؛ همه "$@"؛ getopts برای پرچمها (-v، -f file) — اسکریپت حرفهای با flags.
-
۲
read تعاملی
read -p "ادامه میدهید؟ [y/N] " ans؛ [[ $ans == [yY] ]] || exit؛ read -s -p "رمز: " pass برای مخفی.
-
۳
read از فایل
در حالی که IFS=، read -r line؛ do … done < file.csv — پردازش خطبهخط؛ -r حفظ backslash؛ IFS برای جداکننده.
-
۴
timeout و default
read -t 5 -p "…" var با timeout؛ default با ${var:-x} — اسکریپتهای cron باید بدون تعامل هم اجرا شوند؛ همیشه fallback.
نکات مهم
- ◆ read -r همیشه؛ بدون آن backslash خراب میشود.
- ◆ اسکریپت cron تعامل ندارد؛ default و timeout بگذارید.
- ◆ getopts برای اسکریپتهای با چند پرچم.
کد یا مسیر نمونه
#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail
while getopts "f:v" opt; do
case $opt in f) FILE=$OPTARG;; v) VERBOSE=1;; esac
done
read -t 10 -p "ادامه؟ [y/N] " ans || ans="n"
[[ "${ans:-n}" == [yY] ]] || exit 0
while IFS=, read -r name score; do echo "$name: $score"; done < scores.csv
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!