فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۴ — سرور و نگهداری
درس آموزشی
پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر
جمعبندی دوره: سرور خام تا آماده deploy — قدمبهقدم با همهی ابزارهای دوره و چکلیست نهایی.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
قدم ۱-۳: پایه
ورود اول با root و تغییر؛ آپدیت کامل؛ کاربر deploy با sudo و کلید؛ SSH hardening (root no، password no)؛ ufw با 22/80/443؛ fail2ban.
-
۲
قدم ۴-۶: زیرساخت
nginx نصب و پیکربندی پایه؛ PHP/Node/دیتابیس بسته به پروژه؛ timezone تهران و ntp؛ swap کوچک اگر RAM کم؛ LimitNOFILE.
-
۳
قدم ۷-۹: عملیات
بکاپ کرون (db + فایل) با آپلود دور؛ logrotate؛ آلارم health؛ SSL با certbot؛ deploy workflow (git pull + build + reload).
-
۴
قدم ۱۰: ممیزی
lynis یا چکلیست دستی؛ ss -tulpn بررسی پورتها؛ lastb؛ تست بازیابی بکاپ — سرور «آماده» یعنی همه اینها سبز.
نکات مهم
- ◆ ترتیب قدمها مهم است؛ امنیت قبل از اپ.
- ◆ بکاپ و آلارم را روز اول نصب کنید نه بعد از حادثه.
- ◆ هر قدم را مستند کنید؛ سرور دوم را نیمساعته میچینید.
کد یا مسیر نمونه
# خلاصه دستورهای پروژه نهایی
sudo apt update && sudo apt full-upgrade -y
adduser deploy && usermod -aG sudo deploy
# SSH hardening + ufw + fail2ban
sudo apt install -y nginx certbot python3-certbot-nginx
sudo certbot --nginx -d radikalwp.ir
crontab -e # بکاپ + healthcheck
# deploy.sh: git pull && composer install && systemctl reload php8.2-fpm
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!