فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۴ — سرور و نگهداری
درس آموزشی
ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig
تست اتصال و دیباگ شبکه چند ابزار پایه دارد؛ ss جایگزین netstat، dig برای DNS و curl برای HTTP — بسته اصلی دیباگ اتصال.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
اتصال پایه
ping host؛ curl -I https://site.ir هدرها؛ curl -o /dev/null -sw "%{http_code} %{time_total}\n" URL — زمان و کد؛ traceroute مسیر.
-
۲
پورتها
ss -tulpn — چه چیزی روی چه پورتی گوش میدهد؛ lsof -i :3000 پروسه پورت — پورت باز ناشناخته را ریشهیابی کنید.
-
۳
DNS
dig site.ir؛ dig +short؛ nslookup ساده؛ resolv.conf سرورهای DNS؛ flush کش systemd-resolve --flush-caches.
-
۴
دیباگ اتصال
telnet host 3306 یا nc -zv host port — پورت باز بودن را تست کنید؛ بین سرورها مفید (فایروال را میسنجم).
نکات مهم
- ◆ ss -tulpn هر پورت باز را با پروسهاش نشان میدهد.
- ◆ curl -w برای اندازهگیری زمان پاسخ واقعی.
- ◆ تست پورت بین سرورها با nc -zv.
کد یا مسیر نمونه
curl -s -o /dev/null -w "%{http_code} %{time_total}s\n" https://radikalwp.ir
sudo ss -tulpn | head -15
dig +short radikalwp.ir
nc -zv 1.2.3.4 3306
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!