فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
درس آموزشی
خواندن فایلها: cat، head، tail و less
دیدن محتوای فایل چند ابزار دارد؛ tail -f برای لاگ زنده و less برای فایلهای بزرگ — انتخاب درست، کار با لاگها را آسان میکند.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
cat و concat
cat file.txt چاپ کامل؛ برای فایل کوچک؛ cat a.txt b.txt > c.txt ترکیب؛ -n شماره خط.
-
۲
head و tail
head -n 20 فایل ۲۰ خط اول؛ tail -n 50 آخر؛ tail -f app.log زنده — لاگ سرویس در حین دیباگ؛ tail -F چرخش فایل را هم میگیرد.
-
۳
less برای بزرگها
less big.log — جستجو با /pattern، n بعدی، q خروج؛ برخلاف cat، فایل کل را در حافظه نمیآورد؛ استاندارد بازبینی لاگ.
-
۴
grep مقدماتی
grep "ERROR" app.log خطوط حاوی؛ -i بیحساس؛ -n شماره خط؛ -c شمارش — درس بعدی عمیقتر.
نکات مهم
- ◆ tail -f همیشه همراه دیباگ لاگ است.
- ◆ فایل بزرگ را با less بخوانید نه cat.
- ◆ head -n و tail -n شمارش خط را یاد بگیرید.
کد یا مسیر نمونه
tail -f /var/log/nginx/error.log
head -20 /etc/nginx/nginx.conf
grep -n "connection refused" /var/log/nginx/error.log | tail -5
less +F /var/log/syslog # مثل tail -f با جستجو
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!