فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل
ترمینال چیست و چرا توسعهدهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِلها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایلها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایلها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینکهای نمادین و سخت: ln آرشیو و فشردهسازی: tar، gzip، zip پایپها و xargs: زنجیره دستورها گلوبها و نقلقولها: قواعد نادرستکنندهی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپتفصل ۲ — دسترسی و پردازش
مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازشها: ps، kill، پسزمینه و سرویسهای systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایلهای ورود پردازشها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویسها، enable و journal cron در عمل: زمانبندی درست tmux: نشستهای پسزمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایلها و سررشتهها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزینهافصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله
grep، pipe و متنپردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستونها و گزارشگیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایلهای فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراجفصل ۴ — سرور و نگهداری
SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امنسازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورتهای لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگهداری دیسک و فایلسیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چکلیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آمادهسازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگهداری وباستک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسیهای دورهای: چکلیست هفتگیپروژه عملی پایان دوره
پروژه پایانی — آمادهسازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial
فصل ۲ — دسترسی و پردازش
درس آموزشی
حافظه و swap: free، OOM و تنظیم
سرور با RAM کم به swap میخورد؛ فهمیدن free و OOM killer و ساخت swap — پایداری در VPSهای ارزانقیمت.
مراحل قدمبهقدم
-
۱
دیدن حافظه
free -h؛ available مهمتر از free (cache قابل آزادسازی است)؛ vmstat 1 برای رفتار swap (si/so).
-
۲
ساخت swap
fallocate -l 2G /swapfile؛ chmod 600؛ mkswap؛ swapon؛ در fstab — برای VPS با ۱GB رم ضروری تا OOM نکشد.
-
۳
OOM killer
dmesg | grep -i "out of memory" — چه پروسهای کشته شد؛ مانیتور با آلارم؛ برای اپ حیاتی: OOMScoreAdjust در unit؛ ریشه: نشت حافظه یا RAM کم.
-
۴
tuning
vm.swappiness=10 سرور اپ؛ 60 پیشفرض برای desktop؛ vm.vfs_cache_pressure=50 برای دیتابیس — هر تغییر با تست بازگشتپذیر.
نکات مهم
- ◆ VPS کمRAM بدون swap = OOM ناگهانی پروسه اپ.
- ◆ available در free -h معیار واقعی حافظه است.
- ◆ OOM در dmesg ثبت است؛ حادثهها را همانجا میبینید.
کد یا مسیر نمونه
free -h
sudo fallocate -l 2G /swapfile
sudo chmod 600 /swapfile && sudo mkswap /swapfile && sudo swapon /swapfile
# fstab: /swapfile none swap sw 0 0
sudo sysctl vm.swappiness=10
dmesg | grep -i "oom"
پرسش و پاسخ این درس (۰)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!