فصل ۱ — ترمینال و سیستم فایل

ترمینال چیست و چرا توسعه‌دهنده به آن نیاز دارد؟ دستکاری فایل و پوشه: cp، mv، rm و find شِل‌ها: bash، zsh و پیکربندی اولیه پیمایش: cd، pwd، ls و ساختار لینوکس فایل‌ها: touch، cp، mv، rm و ln خواندن فایل‌ها: cat، head، tail و less ادیتور ترمینال: nano و پایه vim جستجوی فایل: find در عمق لینک‌های نمادین و سخت: ln آرشیو و فشرده‌سازی: tar، gzip، zip پایپ‌ها و xargs: زنجیره دستورها گلوب‌ها و نقل‌قول‌ها: قواعد نادرست‌کننده‌ی کار read: ورودی کاربر و argv در اسکریپت

فصل ۲ — دسترسی و پردازش

مجوزهای فایل: chmod، chown و کاربران پردازش‌ها: ps، kill، پس‌زمینه و سرویس‌های systemd مجوزها در عمق: اعداد، umask و SUID کاربران، sudo و سرفایل‌های ورود پردازش‌ها در عمق: ps، top، nice و الگوها systemd: سرویس‌ها، enable و journal cron در عمل: زمان‌بندی درست tmux: نشست‌های پس‌زمینه پایدار متغیرهای محیط: export، فایل‌ها و سررشته‌ها سناریوهای مجوز: webroot، deploy و دیتابیس storage blocks: mount، fstab و UUID حافظه و swap: free، OOM و تنظیم PATH و یافتن دستورها: which، type و aliasها cron پیشرفته: systemd timer و جایگزین‌ها

فصل ۳ — متن، جستجو و خط لوله

grep، pipe و متن‌پردازش: قدرت خط لوله یونیکس grep در عمق: الگوها، -r و رنگ‌ها sed: جایگزینی و ویرایش جریان awk: کار با ستون‌ها و گزارش‌گیری cut، tr و paste: ابزارهای ریز متن jq: JSON در خط فرمان فایل‌های فشرده: zgrep، zcat و بازبینی بدون استخراج

فصل ۴ — سرور و نگهداری

SSH — اتصال امن به سرور و کلیدهای احراز مدیریت پکیج، کرون و نگهداری سرور SSH در عمق: config، tunnel و agent امن‌سازی SSH: پورت، کلید و fail2ban فایروال با ufw: پورت‌های لازم فقط ابزارهای شبکه: curl، ping، ss و dig apt در عمق: نصب، repo و نگه‌داری دیسک و فایل‌سیستم: mount، LVM و فضای کامل مدیریت لاگ‌ها: journald، logrotate و تحلیل نظارت سبک: htop، df، uptime و آلارم ممیزی امنیتی سرور: چک‌لیست عملی اسکریپت bash درست: set، توابع و خطا تُنیم سرور: swappiness، محدودیت فایل و nginx پروژه پایانی: آماده‌سازی VPS از صفر I/O و دیسک: iostat، iotop و finders نگه‌داری وب‌استک: nginx، php-fpm و اپ SSL با Let's Encrypt و تمدید بررسی‌های دوره‌ای: چک‌لیست هفتگی

پروژه عملی پایان دوره

پروژه پایانی — آماده‌سازی سرور تازه برای میزبانی سایت
Linux & Terminal Tutorial فصل ۴ — سرور و نگهداری درس آموزشی

SSH در عمق: config، tunnel و agent

SSH فقط ورود نیست؛ config برای aliases، کلیدها، تونل‌ها و forwarding — جریان کار حرفه‌ای سرور از همین‌ها می‌آید.

مراحل قدم‌به‌قدم

  1. ۱

    ssh config

    ~/.ssh/config با Host myserver؛ HostName، User، Port، IdentityFile — ssh myserver به‌جای دستور بلند؛ Host * قواعد عمومی.

  2. ۲

    کلیدها

    ssh-keygen -t ed25519؛ ssh-copy-id user@server؛ passphrase برای کلید؛ ssh-agent و ssh-add برای یک‌بار رمز — کلید بی‌رمز روی لپ‌تاپ ریسک است.

  3. ۳

    tunnel

    ssh -L 8080:localhost:80 user@server — پورت سرور لوکال باز می‌شود (پنل ادمین بدون فایروال)؛ -R برعکس (نمایش لوکال به بیرون)؛ -D SOCKS proxy.

  4. ۴

    scp/rsync

    scp file user@server:/path؛ rsync -avz --delete src/ server:/dst — rsync برای بکاپ و sync بهتر (تفاضلی و ازسرگیری).

نکات مهم

  • ◆ config با aliasها؛ هر سرور یک خط.
  • ◆ rsync برای انتقال‌های تکراری؛ scp برای یک‌بار.
  • ◆ passphrase + agent = امنیت و راحتی با هم.

کد یا مسیر نمونه

# ~/.ssh/config
Host srv1
  HostName 1.2.3.4
  User deploy
  Port 22
  IdentityFile ~/.ssh/id_ed25519

ssh srv1
ssh -L 8080:localhost:80 srv1
rsync -avz --delete ./dist/ srv1:/var/www/app/

پرسش و پاسخ این درس (۰)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید!

دیدگاه خود را بنویسید

کپچا

دیدگاه شما پس از تأیید مدیر نمایش داده می‌شود.